Hướng dẫn về những giai thoại ẩn giấu của bốn vị vua trải qua giai đoạn biến động tiếp nối Vua Sejong Đại đế (Munjong, Danjong, Sejo, Yejong) và các điểm đến du lịch tiêu biểu trên toàn quốc ghi dấu chân của họ.
(Vị vua thứ 5) Munjong: Giấc mơ dở dang của một vị quân chủ đã chuẩn bị sẵn sàngThiên tài khoa học gửi gắm trong máy đo mưa Chugugi và hỏa xa Hwacha, giai thoại lòng hiếu thảo dâng quả anh đào cho Vua Sejong, và câu chuyện về lăng mộ Hyeonneung nơi ông yên nghỉ.
Munjong (vị ngôi 1450~1452) là con trai cả của Vua Sejong Đại đế, đồng thời là người con trai cả (đích trưởng tử) đầu tiên trong lịch sử triều đại Joseon sinh ra từ thân phận vương hậu (chính phi), đăng quang với tính chính thống pháp lý độc tôn. Dù thời gian trị vì ngắn ngủi chỉ 2 năm 3 tháng, nhưng với 29 năm chỉ làm Thế tử phò tá vua cha Sejong cùng lãnh đạo thời kỳ hoàng kim của Joseon, ông là một vị quân chủ đã được chuẩn bị sẵn sàng.
1. Thiên tài khoa học kế thừa tài năng của Vua Sejong Đại đế:
- Người ta thường dễ hiểu lầm ông là một vị vua yếu đuối bệnh tật rồi sớm qua đời, nhưng Munjong thực chất là một thiên tài thừa hưởng trọn vẹn tài năng của Sejong trên nhiều lĩnh vực như học thuật, khoa học và quân sự. Chugugi (máy đo lượng mưa) nổi tiếng ngày nay được biết đến rộng rãi là phát minh của Jang Yeong-sil hoặc Vua Sejong, nhưng nhân vật thực sự đưa ra ý tưởng, thiết kế quy chuẩn cụ thể và phát minh ra nó chính là Thế tử Munjong lúc bấy giờ. Hơn nữa, ông còn trực tiếp phác thảo 'Hwacha của Munjong' - vũ khí cơ động có thể bắn hàng loạt vũ khí tên lửa, qua đó nâng tầm mạnh mẽ năng lực quốc phòng của Joseon.
Kỳ tích khí tượng đi trước phương Tây 200 năm, máy đo mưa Chugugi của Joseon: Chugugi do Thế tử Munjong trực tiếp phát minh vào năm 1441 là phát minh lịch sử đặt ra nền móng mới cho quan sát khí tượng trong lịch sử khoa học thế giới.
- Thiết bị đo lượng mưa đầu tiên trên thế giới: Thiết bị đo lượng mưa đầu tiên của phương Tây do Castelli người Ý phác thảo vào năm 1639, nhưng máy đo mưa của Joseon là thiết bị đo chính xác bắt đầu hoạt động sớm hơn tới 198 năm (khoảng 200 năm).
- Sự trùng khớp khoa học với quy chuẩn tiêu chuẩn hiện đại: Quy chuẩn của Chugugi ghi chép trong Sejong Sillok (đường kính khoảng 15cm) có độ sai lệch cực kỳ nhỏ và trùng khớp đáng kinh ngạc ngay cả khi so sánh với đường kính thu thập của máy đo mưa (khoảng từ 14cm đến 20cm) mà Cục Khí tượng các nước trên thế giới chọn làm quy chuẩn tiêu chuẩn ngày nay. Đây là thành tựu vĩ đại đã xác định rõ ràng quy chuẩn vật lý hoàn hảo có thể giảm thiểu chính xác hiện tượng bắn tóe khi hạt mưa chạm vào ranh giới miệng và lượng nước bay hơi từ thế kỷ 15.

2. Sức khỏe suy kiệt và sự băng hà sớm do lòng hiếu thảo tột độ:
- Munjong từ thời làm Thế tử đã mắc bệnh nhọt mãn tính nên cơ thể hiếm khi khỏe mạnh. Trong tình trạng đó, ông tiếp tục chịu tang lần lượt qua đời của mẹ là Vương hậu Soheon rồi đến vua cha Sejong Đại đế (tổng cộng 6 năm) mà không màng đến thân mình để song song điều hành chính sự. Do nỗi buồn cực độ theo lễ nghi Nho giáo kết hợp với cơ thể suy yếu và làm việc quá sức, sức khỏe của ông đã rơi vào trạng thái sụp đổ không thể cứu vãn. Cuối cùng, ông qua đời khi tuổi đời còn rất trẻ, chỉ mới 39 tuổi và mới ở ngôi được 2 năm 3 tháng. Sự băng hà quá sớm của ông đã châm ngòi cho sự tàn khốc của hoàng gia Joseon, dẫn đến bi kịch cô độc của người con trai út Danjong.
3. Câu chuyện hậu trường trong Thực lục, quả anh đào do Thế tử tự tay hái:
- Munjong nổi tiếng là người có lòng hiếu thảo sâu sắc. Biết vua cha Sejong Đại đế vô cùng yêu thích những quả anh đào mọc ở sân sau cung điện, Thế tử Munjong mỗi năm đều tự tay hái từng quả anh đào chín mọng để dâng lên bàn ăn Sura của vua cha. Mỗi khi ăn anh đào, Vua Sejong thường khoe với các quan lại rằng "Quả anh đào này do chính tay Thế tử hái dâng nên hương vị ngon tuyệt vời hơn bất kỳ quả anh đào nào dâng lên từ bên ngoài", qua đó bày tỏ niềm vui và sự xúc động trước lòng hiếu thảo sâu sắc của người con trai cả.
4. Điểm destination gợi ý: Lăng Hyeonneung, Donggureung, Guri, tỉnh Gyeonggi
- Hyeonneung, nằm trong Donggureung ở thành phố Guri, tỉnh Gyeonggi, là ngôi mộ nơi vị quốc vương thứ 5 Munjong và vương phi của ông là Hyeondeok-wanghu họ Kang được an táng cạnh nhau. Khi tản bộ dọc theo con đường rừng yên bình, đây là di tích lịch sử rất thích hợp để lặng lẽ tưởng nhớ bước chân trí tuệ và lòng hiếu thảo ấm áp của Munjong - người đã phò tá thời kỳ hoàng kim của Sejong nhưng không thể thực hiện trọn vẹn hoài bão lớn lao và sớm qua đời.
(Vị vua thứ 6) Danjong: Vị vua mang số phận bi thương yên giấc ngàn thu tại YeongwolTruyện dân gian gắn liền với rau Sookjunamul và lê Mokgolbae, dấu vết bi kịch còn lưu lại ở Cheongnyeongpo và Jangneung, cùng cuộc đời đau thương của người vợ Jeongsun-wanghu.
Danjong (vị ngôi 1452~1455) là con trai độc nhất của Munjong, đăng quang vị trí quốc vương thứ 6 khi mới 12 tuổi. Tiếp bước vua cha Munjong, ông là biểu tượng cho tính chính thống rực rỡ 'khi việc kế vị ngôi vương được tiếp nối 2 đời liên tiếp từ đích trưởng tử sang đích trưởng tử' lần đầu tiên và duy nhất trong lịch sử Joseon. Tuy nhiên, bất chấp tính chính thống mạnh mẽ đó, ông đã bị người chú Suyang-daegun (Sejo) phế truất và đày đến Yeongwol, để rồi kết thúc cuộc đời bằng một cái chết bi thảm, trở thành vị vua đáng thương nhất của Joseon.
Sau khi bị phế truất, ông bị tước bỏ thân phận vương vị và giáng chức xuống thành 'Nosan-gun' (Lô Sơn Quân). Vì lý do này, ghi chép lịch sử thời kỳ ông ở ngôi trong một thời gian dài cũng không được gọi là Thực lục mà bị hạ thấp xuống với tên gọi 《Nosan-gun Ilgi》 (Nhật ký Lô Sơn Quân). Thế nhưng, khoảng 240 năm sau vào hậu bán triều đại Joseon, đến thời Vua Sukjong (năm 1698), vương vị mới chính thức được phục hồi, ông nhận được miếu hiệu chính thức là 'Danjong' (Đoan Tông), và tên gọi của bộ sử sách cũng chính thức được đính chính thành 《Danjong Sillok》.
1. Lưỡi kiếm đẫm máu của người chú, từ Hwangpyojeongsa đến danh sách tử thần:
- Khi vị vua trẻ Danjong lên ngôi, các đại thần có thế lực đã nắm quyền tuyển chọn quan lại trong cung thay cho nhà vua. Khi chọn quan lại, họ dán các mẩu giấy màu vàng lên tên của người được giới thiệu rồi gửi cho nhà vua, và vị vua trẻ Danjong không còn cách nào khác ngoài việc chọn những người có dán giấy màu vàng đó. Hệ thống này được gọi là 'Hwangpyojeongsa'. Chứng kiến cảnh này, người chú Suyang-daegun (Sejo) đã viện cớ rằng "quan lại coi thường nhà vua và lộng quyền theo ý thích", rồi tàn nhẫn sát hại các đại thần có thế lực vào năm 1453 để cướp lấy quyền lực. Đây chính là cuộc chính biến đẫm máu mang tên Gyeyujeongnan. Cuối cùng, vị vua trẻ Danjong trở thành một vị vua bù nhìn không có chút quyền lực nào, rồi bị cướp mất ngọn giáo vương vị và phải lặng lẽ lên đường lưu đày.
- Han Myeong-hoe và cuốn sổ tay bí mật đẫm máu, danh sách tử thần (Salsaengbu): Mưu sĩ Han Myeong-hoe, cánh tay phải của người chú Suyang-daegun (Sejo), trong đêm xảy ra Gyeyujeongnan, đã nắm giữ cuốn sổ tay bí mật phân loại rõ ràng 'người phải chết' (殺) và 'người phải sống' (生) trong số các đại thần bước vào cửa cung để kiểm soát tình hình. Các võ sĩ ẩn nấp sau cánh cửa đã tuân theo tín hiệu từ cuốn sổ của Han Myeong-hoe để lao ra đập chết các đại thần bằng chùy sắt. Từ 'Salsaengbu' (Danh sách tử thần) được sử dụng phổ biến ngày nay bắt nguồn từ chính cuộc chính biến lịch sử đẫm máu này.
Shin Suk-ju - vị quan được Vua Sejong Đại đế yêu quý, câu chuyện hậu trường biến thành biểu tượng của sự phản bội và 'Sookjunamul' (Rau giá):
- Đồng hành cùng Suyang-daegun đi sứ, khởi đầu sự phản bội: Shin Suk-ju ban đầu là học sĩ thiên tài xuất sắc nhất của Jiphyeonjeon, người được Vua Sejong Đại đế yêu quý đến mức đích thân đắp long bào cho ông vào đêm muộn để ghi nhận sự vất vả. Munjong trước khi lâm终 cũng nắm chặt tay ông dặn dò chăm sóc tốt cho Danjong. Tuy nhiên, vào năm 1452 trước sự kiện Gyeyujeongnan, khi Suyang-daegun được cử làm Saeunsa (Sứ giả tạ ơn) đi nhà Minh, Shin Suk-ju đã đồng hành với tư cách là Seo-jang-gwan (phụ trách ghi chép) và vận mệnh của hai người bắt đầu đan xen. Trải qua chuyến đi sứ nhà Minh dài hàng ngàn dặm đầy gian khổ, trò chuyện sâu sắc ngày đêm, Suyang-daegun đã thán phục kiến thức ngoại giao xuất chúng của Shin Suk-ju, trong khi Shin Suk-ju bị mê hoặc bởi khả năng lãnh đạo và uy quyền khác biệt của Suyang-daegun, từ đó trở thành đồng chí suốt đời. Chuyến đi dài ngày này cuối cùng đã trở thành ngòi nổ khiến Shin Suk-ju phụ lòng tin của Vua Sejong Đại đế để rồi không do dự gia nhập vào mưu sự của Sejo sau này.
- Lòng dạ dễ thay đổi, nguồn gốc của rau giá (Sookjunamul): Khi Gyeyujeongnan nổ ra sau này, Shin Suk-ju đã phá vỡ lời hứa với các học sĩ đồng nghiệp như Sayuksin, phụ lòng Danjong để trở thành cận thần tối cao của Sejo và leo lên đến chức Lãnh ý chính (Yeonguijeong). Người dân vô cùng că ghét Shin Suk-ju vì thói đời thay lòng đổi dạ. Vừa lúc đó, món rau giá trồng ở ruộng đậu chỉ cần thời tiết ấm lên một chút là rất dễ bị chua và biến đổi hương vị, người dân liền mỉa mai rằng "Trông thật giống hệt sự phản bội thay lòng đổi dạ thất thường của Shin Suk-ju" và bắt đầu gọi rau giá là 'Sookjunamul'. Quá trình chế biến rau giá bị bóp nát không thương tiếc cũng truyền tụng giai thoại châm biếm đau lòng chứa đựng sự phẫn nộ hướng về Shin Suk-ju.

2. Nỗi buồn khiến cá cũng phải khóc và vị vua trở thành Sơn thần núi Taebaek:
- Bị đày đến Cheongnyeongpo, Yeongwol ở Gangwon-do - một vùng núi sâu thẳm bởi người chú, Danjong mỗi đêm đều trèo lên ngọn núi đá hiểm trở để sáng tác và ngâm những vần thơ đầy bi thương nhung nhớ về vương hậu và mẹ ở Hanyang. Truyền thuyết kể lại rằng khi Danjong cất tiếng khóc ngút ngàn, những con đàn cá dưới sông gần đó đều ngoi lên mặt nước há miệng khóc cất tiếng kêu ai oán, thậm chí những cây thông xung quanh cũng rủ ngọn cúi đầu về phía Danjong trong tiếng gió như đang nức nở. Những truyền thuyết đau lòng này vẫn được lưu truyền qua dã sử và truyền miệng dân gian.
- Truyền thuyết Sơn thần núi Taebaek: Khi Danjong qua đời đầy oan uổng tại Yeongwol, người dân Yeongwol tin rằng linh hồn của ông đã cưỡi bạch mã tiến vào núi Taebaek để trở thành Sơn thần núi Taebaek. Điều này chứa đựng tấm lòng ấm áp và thương xót của người dân đối với vị vua trẻ tuổi chịu cái chết oan uổng. Cho đến tận ngày nay, tại núi Taebaek vẫn bảo tồn đền thờ tưởng nhớ Danjong mang tên Danjong Bigak và thực hiện các nghi lễ tế cúng hằng năm.
3. Câu chuyện về lê Mokgolbae chứa đựng sự ăn năn của một vị đại thần dành cho Danjong:
- Quan lại Wang Bang-yeon - người hộ tống vị vua trẻ Danjong đến nơi lưu đày và cuối cùng phải truyền sắc lệnh ban chết theo lệnh của người chú Sejo - cảm thấy tim mình như bị xé nát bởi đau buồn và ăn năn. Cuối cùng, ông từ bỏ chức quan lớn, chuyển đến sống gần khu vực ga Mokgol ở Seoul ngày nay để trồng cây lê.
Bởi vì trên đường đi lưu đày, Danjong khát nước nhưng vì sự giám sát nghiêm ngặt lúc bấy giờ mà ông không thể dâng nổi một ngụm nước, sự ăn năn đó đã trở thành vết thương lòng suốt đời của ông. Vào mỗi mùa thu hoạch lê, Wang Bang-yeon đều chọn những quả lê ngon nhất và tốt nhất để hướng về Yeongwol - nơi có lăng mộ của Danjong - dâng cúng rồi bật khóc.
Quả lê đầy thành tâm này đã được lan truyền trong hoàng gia Joseon và trở nên nổi tiếng, đó chính là nguồn gốc của lê Mokgolbae. Khu vực canh tác ban đầu ở Seoul nay đã được phát triển thành các khu chung cư, nên các hộ nông dân đã chuyển đến vùng lân cận ở Namyangju, Gyeonggi-do để tiếp tục trồng lê. Nhờ đó, ngày nay quả lê đã trở thành đặc sản danh tiếng đại diện cho Namyangju.
4. Điểm đến gợi ý: Cheongnyeongpo và Jangneung ở Yeongwol, Gangwon-do
- Cheongnyeongpo: Ba mặt được bao bọc bởi dòng nước sông xanh thẳm và sâu thẳm, phía sau chắn bởi vách đá, là hòn đảo giống như nhà tù không thể ra ngoài nếu không có thuyền. Nơi đây tạo nên con đường rừng thông kỳ bí mang lịch sử bi thương.
- Cây thông Gwaneumsong: Cây thông khổng lồ 650 tuổi đứng uy nghi giữa khu rừng (Di tích tự nhiên). Danjong khi bị lưu đày đã ngồi vắt vẻo giữa các cành chia nhánh của cây này để nghỉ ngơi, nhìn về hướng Hanyang và oà khóc. Do cây 'đã nhìn thấy (觀)' dáng vẻ bi thương của Danjong và 'đã nghe thấy (音)' tiếng khóc thảm thương của ông, nó được đặt tên là Gwaneumsong.

Gwaneumsong - người bạn duy nhất chia sẻ nỗi buồn cùng Danjong ©heritage.go.kr - Nosandae và Manghyangtap: Vách đá hiểm trở ở cực Tây Cheongnyeongpo chính là Nosandae. Danjong từng leo lên đây nhìn về hướng Hanyang để chìm đắm trong nỗi buồn, và Manghyangtap - tháp được xây thủ công từng hòn đá cuội xung quanh với tâm nguyện khẩn cầu vào lúc đó - vẫn còn lưu giữ đầy lưu luyến. Đây là dấu tích duy nhất do Danjong để lại, truyền tải trọn vẹn sự cô độc và nỗi nhớ nhung sâu sắc của ông.
- Cây thông trung tiết: Những cây thông xung quanh Cheongnyeongpo và Jangneung rất kỳ diệu khi không mọc thẳng mà ngả nghiêng uốn cong về hướng nơi ở và lăng mộ của Danjong, giống như đang cúi đầu hành lễ kính cẩn trước vị vua trẻ. Người dân gọi những cây này là cây Cheongjeol (Thanh Tiết) thể hiện lòng trung thành và tiết nghĩa dâng lên nhà vua, xem đó là biểu tượng của chí khí.
- Jangneung: Mặc dù Sejo ra lệnh trừng trị nghiêm khắc, đe dọa chu di cửu tộc bất cứ ai dám chạm vào thi thể của Danjong, viên quan cấp dưới ở Yeongwol là Eom Heung-do đã đánh cược mạng sống của mình để vớt thi thể từ dưới sông lên và chôn cất vào ban đêm. Khi ông lang thang tìm chỗ chôn cất giữa khu rừng đóng băng mùa đông, điều kỳ diệu là tuyết tan và đất không bị đóng băng chỉ tại duy nhất một chỗ nơi con nai vàng ngồi rồi bỏ chạy, truyền thuyết 'Lăng mộ đất lành của nai' (Noru Myeongdang) được lưu truyền từ đó. Sau này được chỉnh trang thành vương lăng chính thức, đây là địa điểm hành hương lịch sử tĩnh lặng khiến du khách nhìn lại những dấu chân bi kịch.

5. Vương hậu Jeongsun - người suốt đời nhớ thương Danjong - cùng những dấu tích trong lòng Seoul:
- Vương hậu của Danjong là Vương hậu Jeongsun họ Song, sau khi phu quân qua đời đầy cô độc ở Yeongwol lúc mới 17 tuổi, bà đã thủ tiết một mình và chịu đựng nỗi buồn sâu sắc suốt 82 năm cuộc đời. Những bước chân đầy nước mắt của bà hiện vẫn lưu giữ sinh động tại các khu vực Jongno-gu và Seongbuk-gu ở Seoul ngày nay.
- Cầu Yeongdogyo (Cầu Vĩnh Độ): Cây cầu nằm ở Cheongnyeong 7-ga hiện nay, là cây cầu đẫm nước mắt nơi Danjong và Vương hậu Jeongsun chia tay lần cuối trước khi lên đường lưu đày đến Yeongwol. Nơi đây còn được gọi là 'Cầu Vĩnh biệt' với ý nghĩa 'cây cầu đã vĩnh viễn bước qua không bao giờ trở lại'.
- Chùa Cheongryongsa và di tích Jeongupwon ở Sungin-dong: Sau khi bị đuổi khỏi cung, Vương hậu Jeongsun đã lưu trú tại Cheongryongsa - ngôi chùa Phật giáo Ni cô dưới chân núi Naksan - để cầu siêu cho Danjong suốt đời. Trong khuôn viên chùa hiện vẫn bảo tồn lầu Uhwaru (Vũ Hoa Lâu) - nơi đôi vợ chồng đã cùng nhau trải qua đêm cuối cùng trong nước mắt ngay đêm trước khi Danjong lên đường đi Yeongwol, lưu giữ ký ức lịch sử bi thương. Ngoài ra, tại di tích Jeongupwon (Sungin-dong ngày nay) - nơi ở suốt đời của bà - Vua Yeongjo sau này đã xót xa cho dựng bia kỷ niệm. Cách di tích Jeongupwon một đoạn ngắn dọc theo thung lũng Naksan còn lưu giữ một con suối mang tên Jajudongsaem (Giếng tím). Giai thoại cảm động kể lại rằng khi Vương hậu Jeongsun nhuộm vải rải lên đá để mưu sinh, kỳ diệu thay dòng suối này đã tự động nhuộm vải thành một màu tím sẫm đẹp mắt.
- Dongmangbong (Đông Vong Phong) và Dongmangjeong: Mỗi ngày vào sáng sớm và chiều tối, Vương hậu Jeongsun lại trèo lên ngọn núi phía sau chùa để hướng về phía Đông (Yeongwol, Gangwon-do) nơi Danjong đang ở và tuôn trào nước mắt. Ngọn núi này được gọi là 'Dongmangbong' với ý nghĩa 'hướng nhìn về phương Đông', và trên đỉnh được dựng một đình nghỉ mang tên Dongmangjeong để tưởng nhớ bà.
- Chợ phụ nữ trước Dongmyo (Chợ Geumnam/Chợ phụ nữ): Khi Vương hậu Jeongsun ở lại một mình và duy trì cuộc sống bằng nghề nhuộm vải tím, những người phụ nữ quanh vùng, để tránh sự giám sát của triều đình (Sejo), đã lập ra một khu chợ ngay trước khu vực Dongmyo - nơi chỉ dành riêng cho nữ giới ra vào (Chợ Geumnam/Chợ phụ nữ) - để chia sẻ rau củ và thực phẩm, âm thầm chăm sóc cuộc sống của bà. Đây là một di tích lịch sử cảm động về sự đoàn kết của tầng lớp bình dân.
- Lăng Sereung (Namyangju): Là ngôi mộ nơi Vương hậu Jeongsun yên nghỉ sau khi sống thủ tiết cô độc một mình và nhớ thương chồng suốt quãng đời còn lại. Lăng được đặt tên là Sereung, sử dụng chữ Sa (思) mang ý nghĩa luôn tưởng nhớ đến Danjong. Nơi đây cách lăng mộ của chồng là Jangneung ở Yeongwol hàng trăm dặm, mang số phận bi thương khi đến chết cũng không thể gặp lại nhau. Đáng chú ý là những cây thông xung quanh Sereung cũng nghiêng mình ngả về hướng Đông - hướng Yeongwol nơi chồng bà đang yên nghỉ, tạo nên sự hài hòa xót xa với những cây thông trung tiết ở Jangneung.
Lễ hội văn hóa Danjong Yeongwol và Tang lễ muộn màng sau 550 năm (Quốc tang):
- Tang lễ chính thức được cử hành sau 550 năm: Để xoa dịu nỗi oan khuất bi thương của Danjong, vào năm 2007 - đúng 550 năm sau ngày ông qua đời, huyện Yeongwol cùng các nhà sử học đã tiến hành khảo cứu chính xác để tái hiện y hệt nghi thức Quốc tang hoàng gia triều đại Joseon và cử hành trọng thể tang lễ chính thức muộn màng cho Danjong.
- Thông tin lễ hội: Vào cuối tuần cuối cùng của tháng 4 hằng năm (từ thứ Sáu đến Chủ Nhật), 'Lễ hội văn hóa Danjong' được tổ chức tại khu vực Jangneung và sông Donggang ở huyện Yeongwol. Lúc này, hàng trăm người mặc trang phục truyền thống triều đại Joseon tham gia đoàn tái hiện Quốc tang Danjong khiêng quan tài vương giả khổng lồ, mang đến một phong cảnh lịch sử hùng vĩ và độc đáo hiếm thấy trên thế giới.
(Vị vua thứ 7) Sejo: Chính biến đẫm máu và sự cai trị chuyên chếChí khí của Sayuksin cùng nhau cứu Danjong và việc biên soạn Gyeongguk Daejeon, truyền thuyết núi Odaesan gắn liền với bệnh ngoài da của Sejo và câu chuyện ẩn giấu của Gwangneung.
Sejo (vị ngôi 1455~1468) là em trai của Munjong và là chú của Danjong, tức Suyang-daegun, vị quốc vương thứ 7 đã khơi mào chính biến đẫm máu để thâu tóm vương quyền. Dù bị chỉ trích nặng nề về mặt đạo đức, ông là một vị quân chủ hùng mạnh đã đặt nền móng pháp lý cho quốc gia.
1. Sayuksin thề hy sinh mạng sống để cứu Danjong và bi kịch phản bội:
- Kế hoạch được lập ra trong bí mật nhằm khôi phục lại ngai vàng đã mất của Danjong chính là Phong trào khôi phục Danjong (năm 1456). Sáu vị quan lại như Seong Sam-mun, Park Paeng-nyeon đã lên kế hoạch tiêu diệt người chú Sejo tại buổi yến tiệc trong cung. Tuy nhiên, kế hoạch đành lỡ hẹn một cách đáng tiếc khi thị vệ mang vũ khí đột ngột bị hủy lịch vào cung.
- Khi kế hoạch bị hoãn, Kim Jil - một kẻ đồng lõa vì quá sợ hãi nên cuối cùng đã phản bội bằng cách tố cáo toàn bộ kế hoạch bí mật. Do lời tố cáo này, Seong Sam-mun và Park Paeng-nyeon đã ngay lập tức bị bắt giữ, tra tấn dã man rồi xử tử, họ được gọi là 'Sayuksin' (Lục tử trung thần).
- Những vị quan này không khuất phục trước những màn tra tấn tàn nhẫn. Seong Sam-mun từ chối gọi Sejong là vua mà mỉa mai gọi là 'Nari' (ông chủ), đồng thời để lại nguyên vẹn tiền lương (Nokbong) vua Sejo ban tặng chất đống một góc phòng để bày tỏ sự phản đối. Park Paeng-nyeon trong mọi bản báo cáo dâng lên Sejo đều tuyệt đối không viết chữ 'Sin' (臣 - bề tôi), mà khéo léo bẻ cong nét bút để viết thành chữ 'Geo' (巨 - lớn). Khi Sejo phát hiện và tức giận tra khảo, Park Paeng-nyeon đã dõng dạc đáp lại rằng: "Hãy tra cứu lại các bản tấu chương của ta xem. Ta chưa từng công nhận ngươi là vua một lần nào nên mới không viết chữ 'Sin'", khiến Sejo kinh ngạc. Khi kế hoạch khôi phục này thất bại một cách thảm hại do bị phản bội, vị vua trẻ Danjong - người chỉ bị tước đoạt ngai vàng - thậm chí còn bị tước bỏ luôn cả thân phận vương tộc, bị đuổi đến nơi lưu đày cô độc Cheongnyeongpo ở Yeongwol.
2. Biên soạn Gyeongguk Daejeon và Củng cố vương quyền:
- Để tối đa hóa vương quyền, Sejo đã cải tổ toàn diện hệ thống quan liêu và lần đầu tiên tiến hành biên soạn Gyeongguk Daejeon (Kinh Quốc Đại Điển) - bộ luật cơ bản giống như Hiến pháp của triều đại Joseon, qua đó củng cố vững chắc nền tảng của một nhà nước pháp trị Joseon.
3. Bệnh ngoài da quái ác và oan hồn của chị dâu, giai thoại giấc mơ nhổ nước bọt:
- Nguyên nhân dẫn đến căn bệnh ngoài da trầm trọng của Sejo được lưu truyền qua những truyền thuyết rùng rợn và kỳ bí. Ngay sau khi Sejo đuổi đứa cháu trai trẻ tuổi Danjong đến Yeongwol rồi cướp đi tính mạng của cậu bé, Vương hậu Hyeondeok, mẹ của Danjong đồng thời là chị dâu của Sejo, đã xuất hiện trong giấc mơ của ông.
- Trong giấc mơ, người chị dâu đầy phẫn nộ nguyền rủa rằng: "Ngươi đã tàn nhẫn giết con trai ta, con trai ngươi cũng sẽ không được yên thân!", rồi nhổ nước bọt vào khắp cơ thể Sejo trước khi biến mất. Bừng tỉnh trong cơn hoảng sợ, Sejo nhận thấy vùng da nơi nước bọt chạm vào bắt đầu thối rữa và mắc căn bệnh ngoài da tồi tệ (ung nhọt). Thực chất, ngay sau giấc mơ đó, đứa con trai cả của Sejo (Uigyeong-seja) đã đột ngột qua đời vì căn bệnh không rõ nguyên nhân, và cái chết của Sejo mang theo nỗi thống khổ ghê gớm của bệnh ngoài da suốt đời được ghi chép rộng rãi trong dã sử và truyền miệng như một biểu tượng cho nghiệp báo tàn nhẫn khi hại cháu.
4. Điểm đến gợi ý: Gwangneung ở Namyangju, Gyeonggi-do & Chùa Sangwonsa núi Odaesan, Pyeongchang
- Công viên Lịch sử Sayuksin (Seoul): Công viên nằm ở Noryangjin-dong, Dongjak-gu, Seoul, nơi có điện thờ và khu lăng mộ tôn vinh những trung thần đã hy sinh mạng sống để giúp Danjong khôi phục ngai vàng.
- Bí mật có 6 người nhưng lại có tới 7 ngôi mộ: Sayuksin ban đầu gồm 6 người là Seong Sam-mun, Park Paeng-nyeon, Lee Gae, Yu Seong-won, Ha Wi-ji, Yu Eung-bu, nhưng trong công viên lại có kỳ lạ 7 ngôi mộ. Ban đầu chỉ còn lại 4 ngôi mộ của Sayuksin được lưu truyền qua dân gian, đến thập niên 1970 công viên mới được chỉnh trang lớn. Khi đó, qua việc điều tra lại ghi chép lịch sử chính thức (Joseon Wangjo Sillok), công trạng của công thần chủ chốt trong kế hoạch khôi phục Danjong là Kim Mun-gi đã được công nhận. Do đó, lăng mộ (mộ giả) của Kim Mun-gi được làm bổ sung vào khu lăng mộ, khiến Công viên Sayuksin không phải 6 mà có tới 7 ngôi mộ nằm sát cạnh nhau. Là danh thắng lịch sử ẩn mình giữa lòng Seoul, nơi bạn có thể lặng lẽ cảm nhận chí khí kiên định của các vị đại thần không khuất phục trước cái chết, nhìn xuống sông Hán từ trên đồi Noryangjin.

Có tới 7 vị thần chủ thay vì 6 được thờ phụng ©heritage.go.kr - Gwangneung, tọa lạc tại thành phố Namyangju, tỉnh Gyeonggi, là lăng mộ nơi Sejo và Jeonghui-wanghu họ Yoon được an táng. Cấu trúc bên trong lăng không được thiết kế theo dạng phòng đá mà theo dạng phòng đất nhằm giảm bớt đáng kể lao dịch cho người dân, phản ánh tinh thần thực chủ nghĩa của Sejo. Khu rừng bảo vệ lăng được bảo tồn nghiêm ngặt qua nhiều năm, tạo nên lối đi dạo rừng cây xanh tươi đẹp.
- Chùa Sangwonsa, núi Odaesan, Gangwon-do: Ngôi chùa yên bình trên núi Odaesan gắn liền với truyền thuyết chữa lành bệnh ngoài da của Sejo và giai thoại chú mèo báo ơn cứu mạng.
- Đồng tử Munsu rửa lưng: Khi Sejo đang mắc bệnh ngoài da và tắm một mình ở suối này, ông đã nhờ một đồng tử rửa lưng giúp. Sau khi tắm xong, khi Sejo bảo "Đừng nói với ai là ngươi đã rửa thân thể cho vua", đồng tử mỉm cười và nói "Bệ hạ đi đâu cũng đừng nói là đã tận mắt nhìn thấy Văn Thù Bồ Tát (Munsu Bosal)" rồi biến mất. Sau đó, bệnh ngoài da của Sejo khỏi hẳn, và trong chùa hiện vẫn lưu giữ pho tượng Phật đồng tử Munsu quốc bảo chạm khắc hình ảnh vị Bồ Tát ông từng diện kiến năm xưa.

Tượng đồng tử Munsu ©Gangwon-do, 2018 - Áo lót dính máu (Trang phục được cho là do Sejo mặc): Vào năm 1984, trong quá trình mạ vàng mới cho tượng đồng tử Munsu, người ta phát hiện bên trong tượng một chiếc áo lót bằng lụa mềm (Sokjeogori) cùng văn bản cầu nguyện do con gái Sejo là Công chúa Uisuk viết.
Phần cổ và tay áo của chiếc áo này vẫn còn sót lại một phần dấu vết được cho là máu và mủ của bệnh nhân ngoài da thực tế. Có ghi chép cho rằng Công chúa Uisuk đã dâng bức tượng này lên chùa với mong muốn sức khỏe của người cha Sejo - người đang mắc bệnh ngoài da trầm trọng - sẽ khá lên, và thiết kế trang phục cũng hoàn toàn trùng khớp với đặc trưng trang phục hoàng gia thế kỷ 15, nên giới học thuật phỏng đoán cao đây là trang phục do chính Sejo mặc. Được công nhận giá trị lịch sử của trang phục hoàng gia thời xưa, hiện nay áo đã được xếp hạng là Báu vật của Hàn Quốc. - Chú mèo báo ơn: Ngoài ra, khi Sejo chuẩn bị bước vào chính điện, một chú mèo đã cắn vạt áo kéo lại để ngăn cản, kiểm tra lại thì phát hiện có thích khách ẩn nấp dưới chính điện, nhờ vậy ông đã thoát chết. Để ghi nhớ ơn nghĩa này, Sejo đã tặng cho ngôi chùa một mảnh ruộng mèo, và trước chính điện cho đến nay vẫn bảo tồn tượng đá mèo thực tế, truyền tải sinh động cơ duyên kỳ bí ở núi Odaesan ẩn sau lịch sử cướp ngôi đẫm máu của Sejo.
Mưu sĩ Han Myeong-hoe của Sejo: Từ người gác cổng đến quyền lực tối cao
-
Sự thăng tiến kịch tính và Gyeyujeongnan: Han Myeong-hoe là một 'Chilsakdongi' (đứa trẻ sinh thiếu tháng chưa đủ tháng trong bụng mẹ). Thời trẻ ông liên tục trượt các kỳ thi khoa cử, đến gần tuổi 40 vẫn chưa có chức tẩu, cuối cùng mới bước chân vào con đường làm quan với chức Gyeongdeokgungjik - tương đương với người gác cổng cung điện. Tuy nhiên, qua sự giới thiệu của người bạn thân Kwon Ram, ông gặp gỡ Suyang-daegun (Sejo) và vận mệnh thay đổi hoàn toàn. Trong sự kiện Gyeyujeongnan, ông lập công đầu khi viết danh sách tử thần đẫm máu giúp mưu sự thành công và đưa Sejo lên ngôi vua.
-
Hoạt động chính trị thâu tóm quyền lực qua ba đời vua: Sau khi Sejo lên ngôi, ông nhận được sự tin tưởng tuyệt đối của nhà vua và ba lần bước lên ngôi vị Lãnh ý chính (Yeonguijeong). Hơn nữa, ông gả hai người con gái lần lượt cho vị vua thứ 8 Yejong và vị vua thứ 9 Seongjong của Joseon, nắm giữ quyền lực ngoại thích hùng mạnh với tư cách là thông gia hoàng gia và quốc cữu (cha vợ vua). Ông đứng trên đỉnh cao quyền lực Joseon qua ba đời vua Sejo, Yejong, Seongjong và dẫn dắt thế lực Hungu (Hungu-pa).
-
Đài Apkujeong sinh ra từ lòng tham quyền lực: Trên đỉnh cao quyền lực, Han Myeong-hoe đã cho xây dựng một biệt uyển lãng mạn mang tên 'Apkujeong' ven sông Hán (khu Apgujeong-dong, Gangnam-gu, Seoul ngày nay). Dù mang ý nghĩa 'buông bỏ quyền lực trần thế để làm bạn với chim hải âu', bản thân ông lại tận hưởng sự sa hoa và ham muốn quyền lực vô độ khi tiếp đãi sứ nhà Minh tại đây. Do đó, ông bị nhân dân và các nho sĩ chỉ trích là kẻ đạo đức giả. Địa điểm của biệt uyển này chính là nguồn gốc tên gọi của Apgujeong-dong - một trong những khu vực giàu có nhất Hàn Quốc ngày nay.
-
Nghiệp báo khắc nghiệt sau khi qua đời, Buan-chamsi: Dù tận hưởng mọi vinh hoa phú quý lúc sinh thời và nhắm mắt xuôi tay hưởng thọ, nghiệp báo lịch sử vẫn tìm đến sau khi ông qua đời. Sau này, giữa làn sóng đẫm máu của các vụ thanh trừng Muo Sahwa và Gapja Sahwa, Vua Yeonsangun đã truy tìm và trừng trị những kẻ từng đồng lõa trong sự kiện mẹ ông (Phế phi Yoon) bị ban độc dược dưới thời Seongjong. Lúc này, Han Myeong-hoe dù đã qua đời và nằm trong mộ cũng bị định tội là tội nhân, bị đào mộ, lôi thi thể ra chém đầu, gánh chịu kết cục bi thảm mang tên Buan-chamsi (Phổ quan trảm thi).
(Vị vua thứ 8) Yejong: Triều đại ngắn ngủi và số phận bạc mệnhVụ án thanh trừng bi thịch của Tướng Nam-i, lòng hiếu thảo qua đời khi đang chịu tang Sejo, cùng lăng mộ Changneung tại Seoorneung nơi ông yên nghỉ.
Yejong (vị ngôi 1468~1469) là con trai thứ hai của Sejo, lên ngôi quốc vương thứ 8 sau khi anh trai là Uigyeong-seja qua đời sớm. Dù thời gian trị vì vô cùng ngắn ngủi chỉ 1 năm 2 tháng (14 tháng), nhưng ông là một vị quân chủ bạc mệnh cố gắng bảo vệ vương quyền giữa sự kìm kẹp của các đại thần phe Hun-gu rồi đột ngột qua đời ở tuổi 20.
1. Bi kịch của Tướng Nam-i và vụ án vu khống mưu phản:
- Ngay khi Yejong lên ngôi, một cuộc chính biến lớn làm rúng động hoàng gia Joseon đã nổ ra. Đó là sự kiện vị võ tướng trẻ tuổi ở độ tuổi 20 - Tướng Nam-i - người nổi lên như một anh hùng khi dẹp loạn Lee Si-ae thời Sejo, bị bắt giữ với tội danh mưu phản rồi bị xử tử.
- Yu Ja-gwang, kẻ vốn ghen ghét Nam-i, đã khéo léo sửa đổi chữ 'bình' (平 - bình định) trong câu thơ "Nam nhi hai mươi tuổi không bình định được đất nước" mà Nam-i sáng tác thành chữ 'đắc' (得 - chiếm đoạt), rồi vu khống với Yejong rằng Nam-i "đang định cướp nước". Yejong lúc bấy giờ, dưới áp lực của thế lực Hun-gu đầu triều và cục diện bất ổn, không còn cách nào khác ngoài việc phải thanh trừng Tướng Nam-i. Vụ án này sau đó đã được minh oan, trả lại danh dự cho Tướng Nam-i, và cuộc đời bi kịch của ông được lưu truyền trong dân gian như câu chuyện về một người anh hùng huyền thoại.
Kẻ tham vọng vượt qua rào cản giai cấp và biểu tượng của sự vu khống, Yu Ja-gwang:
- Sự thăng tiến kịch tính xuất thân từ con vợ lẽ: Yu Ja-gwang có cha làm quan to nhưng mẹ lại xuất thân là nô bì, là một đứa con vợ lẽ (seoja). Trong xã hội Joseon khi sự phân biệt giai cấp vô cùng khắc nghiệt, con đường làm quan của ông bị chặn đứng, nhưng khi lập công xuất sắc trong việc dẹp loạn Lee Si-ae dưới thời Sejo, ông lọt vào mắt xanh của Sejo và được thăng tiến thần tốc lên chức Sam-pum Dang-sang-gwan, bước vào hàng ngũ công thần.
- Thanh trừng Tướng Nam-i và cái mác kẻ tiểu nhân: Đầu triều đại Yejong, ông đã bóp méo câu thơ do vị tướng trẻ Nam-i - kẻ đối lập với ông - sáng tác để quy tội mưu phản và dẫn đến việc xử tử. Dù qua sự kiện này ông tái lập công thần và nắm giữ quyền lực lớn, nhưng từ đó ông bị gán mác kẻ tiểu nhân chuyên vu khống người khác vì quyền lực của bản thân.
- Chủ mưu thanh trừng Sarim đẫm máu, Muo Sahwa: Dưới thời Yeonsangun, ông đứng sau chủ mưu vụ Muo Sahwa (năm 1498) nhằm quét sạch thế lực Sarim. Ông xúi giục Yeonsangun rằng bài thơ 'Choe-ui-je-mun' của Kim Jong-jik chỉ trích việc Sejo cướp ngôi, khiến vô số học sĩ Sarim gặp họa và Kim Jong-jik dù đã qua đời cũng bị quật mộ chém thây.
- Sự bám chấp quyền lực và kết cục thê thảm: Khi sự bạo ngược của Yeonsangun trở nên trầm trọng, ông nhanh chóng tham gia cuộc đảo chính Jungjong-banjeong và lại được phong công thần - một nghệ thuật sinh tồn đáng kinh ngạc. Tuy nhiên, những lời vu khống và hành vi cơ hội tích tụ qua nhiều năm đã châm ngòi cho những lời chỉ trích dữ dội từ các đại thần, cuối cùng ông bị tước bỏ mọi tước vị và bị lưu đày. Ông trải qua kết cục thê thảm khi qua đời trong cô độc tại nơi lưu đày trong tình trạng bị mù lòa.
2. Lòng hiếu thảo tột độ và sự yểu mệnh đau đớn:
- Yejong có lòng hiếu thảo vô cùng sâu sắc với vua cha Sejo. Khi Sejo băng hà, tuân theo lễ nghi Nho giáo, ông đau buồn cực độ và hầu như không ăn uống, đến mức đầu gối xuất hiện nhọt nặng và phù nề (túc tật) khiến ông không thể đi lại bình thường nhưng vẫn cố chấp thực hiện vai trò chủ tang của cha mình.
- Vắt kiệt sức lực cử hành tang lễ khắc nghiệt khiến hệ miễn dịch suy sụp và tích tụ mệt mỏi, Yejong đột ngột qua đời trong cung điện ở tuổi 20 chỉ sau 1 năm 2 tháng trị vì. Sự băng hà đột ngột của ông đã làm suy yếu vương quyền hùng mạnh được duy trì từ thời Sejo, đồng thời trở thành bước đệm để thế lực ngoại thích (phái Hun-gu) bao gồm Han Myeong-hoe nắm giữ hoàn toàn quyền lực trong triều đình Joseon.
3. Điểm đến gợi ý: Lăng Changneung ở Seoorneung, Goyang, Gyeonggi-do & Đảo Nami, Chuncheon
- Seoorneung, Di sản Thế giới UNESCO nằm ở thành phố Goyang, tỉnh Gyeonggi, là Changneung nơi an táng chung của Yejong và vị vương phi thứ hai Ansoon-wanghu họ Han. Tản bộ dọc theo con đường rừng cây trăn rậm rạp và đẹp mắt của Seoorneung, du khách có thể ngắm nhìn dấu chân cô đơn của Yejong - người mơ ước cải cách giữa lòng vây hãm của các đại thần phái Hun-gu nhưng không thể thực hiện trọn vẹn hoài bão và sớm ra đi.
- Ngoài ra, Đảo Nami - điểm du lịch nổi tiếng ở thành phố Chuncheon, tỉnh Gangwon - là danh thắng lịch sử mang tên gọi này do có cụm đá được truyền tụng là lăng mộ của Tướng Nam-i. Nơi đây vốn có một ngôi mộ đá, nhưng hiện nay do quá trình phát triển nên đã lập một ngôi mộ giả tại đó. Dạo bước trên con đường Metasequoia tuyệt đẹp để tưởng nhớ linh hồn vị tướng trẻ đã ngã xuống do lời vu khống của kẻ tiểu nhân sẽ là một trải nghiệm vô cùng ý nghĩa.





