Yeongjo, Jeongjo, Sunjo, Cheoljong: Những cải cách thời hậu Triều Tiên và góc khuất lịch sử của chế độ Thế đạo chính trị
Ngày đăng: Cập nhật lần cuối:
TourCast không có quảng cáo gây ảnh hưởng đến khả năng đọc. Một số thông tin du lịch chứa liên kết liên kết; khi mua qua đó, TourCast sẽ nhận hoa hồng. Người dùng không phải trả thêm chi phí nào.
Phí vào cửa, cước phí… nêu trong nội dung có thể thay đổi tùy thời điểm cập nhật. Mọi nội dung của TourCast được bảo hộ bởi luật bản quyền; nghiêm cấm sao chép, phân phối trái phép (bao gồm huấn luyện AI). Vi phạm sẽ bị xử lý theo pháp luật.

ⓒ 2023. TourCast Co. All rights reserved.

Yeongjo, Jeongjo, Sunjo, Cheoljong: Những cải cách thời hậu Triều Tiên và góc khuất lịch sử của chế độ Thế đạo chính trị

(Vị vua thứ 21) Yeongjo: Quân vương ổn định đất nước và cứu giúp nhân dân bằng chính sách Thang bìnhTrình bày về chính sách Thang bình cân bằng các đảng phái, luật Quân dịch giảm bớt gánh nặng quân dịch cho dân chúng, sự kiện Im-o Hwa-byeon nhốt con trai trong thùng gỗ đựng gạo đến chết, và điện Munjeongjeon ở cung Changgyeonggung.

Vua Yeongjo (trị vì 1724~1776) là con trai của Thục tần họ Choi - xuất thân từ người hầu việc trong cung (Musuri), và là vị vua tại vị lâu nhất trong lịch sử triều đại Triều Tiên (52 năm). Để ổn định chính quyền giữa những cuộc tranh giành đảng phái gay gắt, ông đã thực thi chính sách Thang bình, đồng thời áp dụng luật Quân dịch giúp giảm bớt gánh nặng thuế cho người dân, dẫn dắt thời kỳ trung hưng của Triều Tiên. Tuy nhiên, ông cũng là một người cha bi kịch khi đã nhốt con trai mình là Sado Seja (Trang Hiến Thế tử) vào thùng gỗ đựng gạo cho đến chết.

1. Dừng tranh đấu và sử dụng nhân tài đồng đều, chính sách Thang bình:

  • Lên ngôi giữa lúc sự đối đầu gay gắt giữa phái Lão luận (Noron) và Thiếu luận (Soron), vua Yeongjo nhận định rằng tranh giành đảng phái sẽ làm suy vong đất nước, nên đã xúc tiến chính sách Thang bình (Tangpyeongchaek) nhằm tuyển dụng nhân tài đồng đều mà không thiên vị bên nào. Ông đã cho dựng bia Thang bình tại lối vào Sungkyunkwan và nghiêm cấm các quan lại lập phe phái tranh chấp.
  • Ngoài ra, ông còn thực hiện luật Quân dịch (Gyunyukbeop) giúp giảm một nửa gánh nặng vải nộp quân dịch cho nhân dân, đồng thời quy định nghiêm ngặt chế độ ba cấp xét xử (tam thẩm chế) đối với tội nhân án tử hình, thực thi nền chính trị thương dân.

Món ăn lịch sử ẩn dụ cho sự hòa hợp các đảng phái, Thang bình thái (蕩平菜):

  • Sự hòa hợp của bốn màu sắc gửi gắm ước nguyện Thang bình: Thang bình thái (Tangpyeongchae) là món gỏi thạch đậu xanh truyền thống Trộn nhẹ thạch đậu xanh với rau cần nước, thịt bò xào, rong biển sợi... Màu sắc của bốn nguyên liệu chính trong món ăn này tượng trưng cho các đảng phái của Triều Tiên.
    • Thạch đậu xanh màu trắng: Phái Tây Nhân (Seoin) (tượng trưng cho phương Tây)
    • Thịt bò màu đỏ: Phái Nam Nhân (Namin) (tượng trưng cho phương Nam)
    • Rau cần nước màu xanh: Phái Đông Nhân hoặc Thiếu Luận (Soron) (tượng trưng cho phương Đông)
    • Rong biển màu đen: Phái Bắc Nhân hoặc Lão Luận (Noron) (tượng trưng cho phương Bắc)
  • Thông điệp hòa hợp của vua Yeongjo gửi qua món ăn: Vua Yeongjo đã giới thiệu món ăn này tại yến tiệc Thang bình nơi các quan lại thuộc nhiều đảng phái tập hợp. Giống như các nguyên liệu khác màu sắc cùng hòa quyện thơm ngon trong một bát, món ăn hoàng gia lịch sử này chứa đựng quyết tâm sáng suốt và nghiêm cẩn của nhà vua, kêu gọi các quan lại thuộc các phe phái hãy dừng tranh đấu, hòa hợp và cùng làm việc vì đất nước.

2. Cuộc hôn nhân giữa vua Yeongjo 66 tuổi và thiếu nữ 15 tuổi, sự tuyển chọn Trịnh Thuận Vương hậu:

  • Lý do phải tái hôn khi đã lớn tuổi: Năm 1757, khi Trịnh Thánh Vương hậu - người vợ đầu tiên của vua Yeongjo qua đời, vị trí chủ nhân hoàng cung (Trung điện) bị bỏ trống. Trong xã hội Nho giáo thời Triều Tiên, vị trí Trung điện - người đứng đầu Nội mệnh phụ (tổ chức nữ giới trong cung) tuyệt đối không thể để trống.
    Lúc đó, Anh tần họ Lee - mẹ đẻ của Sado Seja vẫn còn sống với tư cách là hậu cung, nhưng do 'Luật cấm tuyệt đối sắc phong Hậu cung lên làm Vương hậu (Luật Trương Hy tần)' được ban hành dưới thời vua Sukjong, bà không bao giờ có thể trở thành Trung điện. Cuối cùng, để giữ gìn thể diện và pháp thống của hoàng thất, vua Yeongjo ở tuổi 66 đã quyết định đón một tân nương mới từ gia tộc sĩ đại phu.
  • Cuộc hôn nhân lịch sử vượt qua khoảng cách 51 tuổi: Do đó vào năm 1759, vua Yeongjo đã đón Trịnh Thuận Vương hậu họ Kim mới 15 tuổi - kém ông tới 51 tuổi - làm Vương hậu mới. Đây là lễ kết hôn có khoảng cách tuổi tác nam nữ lớn nhất trong lịch sử hoàng thất Triều Tiên.
  • Mầm mống khác của bi kịch Sado Seja: Mẹ kế Trịnh Thuận Vương hậu kém Sado Seja (lúc đó 25 tuổi) và vợ ông là Huệ Khánh cung họ Hong tới 10 tuổi. Tuy nhiên trên pháp lý, bà đã trở thành mẹ của Thế tử, và gia tộc Lão luận Khánh Châu Kim thị của bà đã trở thành lực lượng đối đầu chính trị cực kỳ thù địch với Sado Seja. Mối quan hệ mẹ chồng - nàng dâu và mẹ - con kỳ lạ này đã trở thành ngòi nổ quyết định khiến gia tộc Trịnh Thuận Vương hậu đứng sau vu khống Thế tử trong quá trình ông bị cha mình là vua Yeongjo ghét bỏ và qua đời bi kịch.

3. Bi kịch trong thùng gỗ đựng gạo, nỗi đau của Sado Seja:

  • Thế tử yêu võ nghệ hơn học hành: Sado Seja từ nhỏ đã rất thông minh, nhưng khi lớn lên, ông lại bộc lộ tài năng vượt trội về võ nghệ (Võ - 武) như múa kiếm, bắn cung hơn là đọc sách (văn, 文). Tuy nhiên, vua Yeongjo - một quân vương học giả dành cả đời cho học thuật Nho giáo - lại rất bất mãn và thường xuyên trách phạt gay gắt mỗi khi gặp Thế tử vì cho rằng ông xa rời học thuật, chỉ mải mê múa kiếm.
  • Hội chứng sợ vua Yeongjo và Áo đái chứng (Ui-dae-jeung): Sự giáo dục cầu toàn và thần kinh của vua Yeongjo là một sự tra tấn tinh thần dữ dội đối với Thế tử. Những ngày phải đi gặp vua Yeongjo, Thế tử nghẹt thở vì sợ hãi, cuối cùng mắc phải 'Áo đái chứng (Ui-dae-jeung - chứng bệnh tinh thần nghiêm trọng xuất hiện khi mặc quần áo)'. Mỗi lần mặc quần áo để đi gặp vua Yeongjo, ông lại cảm thấy cực kỳ lo âu, xé rách hàng chục bộ quần áo mỗi ngày, và bộc phát chứng cuồng điên dùng kiếm đâm chết các cung nữ mặc đồ cho mình.
  • Hoàng cung nhuốm máu và sự bộc phát bạo lực: Bị phát điên vì nỗi sợ hãi đối với vua Yeongjo, Sado Seja đã gây ra những hành vi bạo lực kinh hoàng trong cung. Ông chém đầu thái giám hầu cận rồi xách đi xung quanh, hoặc vô cớ đánh chết rất nhiều nội nhân và quan lại hầu hạ mình. Trong sách Hạn Trung Lục (Hanjungnok), chính Sado Seja đã từng thú nhận: "Chỉ khi giết người thì cơn giận trong lòng mới nguôi ngoai", cho thấy chứng cuồng điên đã đạt đến đỉnh điểm. Những vụ giết người hàng loạt và hành vi sai trái của Thế tử cuối cùng đã trở thành cái cớ quyết định để vua Yeongjo phế vị Thế tử và nhốt vào thùng gỗ đựng gạo.
  • Bi kịch trong thùng gỗ đựng gạo: Cuối cùng vào năm Yeongjo thứ 38 (1762), vua Yeongjo đã phế vị người con trai không thể kiểm soát và nhốt vào thùng gỗ đựng gạo hẹp. Sado Seja bị nhốt ở sân cung Changgyeonggung dưới cái nắng gay gắt giữa mùa hè, không được uống một ngụm nước và đã chết đói sau 8 ngày (sự kiện Im-o Hwa-byeon). Kết cục tàn khốc này đã trở thành vết thương đau đớn không thể gột rửa trong lịch sử triều đại Triều Tiên.
Cung điện tái hành Hwaseong
Tại cung điện tái hành Hwaseong Suwon, chiếc thùng gỗ đựng gạo nơi Sado Seja bị nhốt cho đến chết đã được tái hiện.

Từ thùng chứa lương thực thành ngôi mộ của con trai:

  • Lý do nhốt vào thùng gỗ đựng gạo để chết: Việc chiếc thùng gỗ đựng gạo - một vật dụng gỗ vô cùng bình thường dùng để trữ gạo, lúa mạch thời Triều Tiên - trở thành vũ khí bi kịch xuất phát từ lý do chính trị. Vào ngày xảy ra sự kiện Im-o Hwa-byeon, vua Yeongjo đã trao kiếm cho Sado Seja và ra lệnh tự sát trước, nhưng khi Thế tử không thể tự sát, nhà vua đã tìm kiếm một phương pháp khác ngoài hình phạt tư pháp.
    Nếu ban thuốc độc hoặc chính thức hành hình Sado Seja, Thế tử sẽ trở thành 'kẻ phản nghịch', và con trai ông là Jeongjo (lúc đó là Thế tôn) cũng sẽ trở thành con cháu của kẻ phản nghịch, không thể lên ngôi vua. Do đó, để bảo vệ quyền thừa kế ngai vàng của cháu trai Jeongjo, vua Yeongjo đã muốn trừng phạt Sado Seja theo hình thức xử phạt bất hiếu trong gia đình chứ không phải tội phản nghịch, và đã đưa ra lựa chọn vô tiền khoáng hậu là nhốt người con không chịu tự sát vào thùng gỗ đựng gạo cho chết đói thay vì án tử hình hợp pháp.
  • Sự mỉa mai bi kịch của lịch sử: Chiếc thùng gỗ đựng gạo - đồ vật chứa đựng lương thực quý giá nuôi sống con người - lại bị biến thành công cụ tàn khốc nhất tước đi mạng sống của con đẻ trong cuộc đấu tranh sinh tồn khắc nghiệt của hoàng thất Triều Tiên, thể hiện sự mâu thuẫn lịch sử dữ dội và đau thương.

4. Điểm đến gợi ý: Hiện trường của vua Yeongjo và Sado Seja

  • Điện Munjeongjeon cung Changgyeonggung: Là Tiện điện (phòng làm việc hàng ngày của vua) tại cung Changgyeonggung, chính là hiện trường xảy ra bi kịch đẫm nước mắt khi vua Yeongjo đích thân bước ra sân và ra lệnh cho Sado Seja tự chui vào thùng gỗ đựng gạo. Ngày nay, bước đi trên khoảng sân yên bình trước điện, du khách có thể suy ngẫm về thảm cảnh giữa cha và con do quyền lực tuyệt đối gây ra.

(Vị vua thứ 22) Jeongjo: Mở ra thời kỳ Phục hưng mới của Triều Tiên bằng cải cách và lòng hiếu thảoTrình bày về việc đào tạo nhân tài qua Kyujanggak, lực lượng cận vệ Jangyongyeong, lòng hiếu thảo tha thiết dành cho Sado Seja cùng thành Hwaseong Suwon, và Yungkeongneung.

Vua Jeongjo (trị vì 1776~1800) là con trai của Sado Seja và là vị minh quân đại diện dẫn dắt thời kỳ hoàng kim về học thuật và văn hóa thời hậu Triều Tiên. Ông đã tiếp nối và phát triển chính sách Thang bình của ông nội Yeongjo, cai trị đất nước bằng nền chính trị cải cách mạnh mẽ và lòng hiếu thảo sâu sắc, kiến tạo nên 'Thời kỳ Phục hưng của Triều Tiên'.

1. Những bước đi đầu khi lên ngôi và cuộc thanh lọc kẻ thù chính trị để củng cố vương quyền:

  • Bước đi đầu tiên với tư cách là con trai của Sado Seja: Lên ngôi vào năm 1776, vua Jeongjo đã dõng dạc tuyên bố trước các quan lại: "Ta là con trai của Sado Seja". Lời tuyên bố chính thức lịch sử này đã lập tức khiến các quan lại phản đối - những người cho rằng ông không thể làm vua vì cha ông bị buộc tội là kẻ phản nghịch và chết oan - phải câm nín, đồng thời lan tỏa quyết tâm kiên cường tiến hành cải cách không lùi bước.
  • Vụ ám sát bất thành tại Jonhyeongak (Jeong-yu Yeok-byeon, 1777): Đây là sự kiện các kẻ thù chính trị phản đối gay gắt việc Jeongjo lên ngôi đã sai sát thủ đến ám sát nhà vua. Trong đêm tối, các sát thủ đã lén leo lên mái nhà Jonhyeongak - phòng học cá nhân và cũng là phòng ngủ của vua. Đây là cuộc ám sát nghẹt thở nhất trong lịch sử triều đại Triều Tiên. Trải qua nỗi sợ hãi kinh hoàng này, vua Jeongjo đã quyết định phải thành lập một đội quân cận vệ tinh nhuệ để bảo vệ vững chắc tính mạng của vua.

2. Kyujanggak - Nôi cải cách học thuật và Jangyongyeong - Đội cận vệ riêng:

  • Vua Jeongjo đã thành lập Kyujanggak (Khuê Chương Các - 奎章閣) - cơ quan nghiên cứu học thuật và thư viện hoàng gia, đồng thời trọng dụng lượng lớn các học giả xuất thân từ tầng lớp thứ tử (Seo-eol) có tài năng mà không phân biệt địa vị social.
  • Ngoài ra, để bảo vệ quốc vương mạnh mẽ và ổn định binh quyền, ông đã thành lập đội cận vệ Jangyongyeong (Tráng Dũng Doanh - 壯勇營), củng cố vương quyền và kiểm soát sự thách thức của các quan lại.

3. Đá Phẩm giới thạch - Dựng xây uy nghiêm và trật tự triều đình:

  • Chỉnh đốn triều đình hoàng cung vốn hỗn loạn: Trước thời vua Jeongjo, tại sân cung điện (triều đình) không có các tấm đá đánh dấu vị trí đứng của các quan lại theo phẩm cấp. Do đó, mỗi khi diễn ra đại lễ hoặc buổi triều chính, các quan lại thường đứng lộn xộn hoặc tụ tập theo phe phái thì thầm lén lút, làm phân tán uy nghiêm của nhà vua.
  • Phép tắc đầu tiên được dựng tại điện Injeongjeon cung Changdeokgung: Muốn siết chặt kỷ cương vương quyền và quy律 triều đình, vào năm 1782 (Jeongjo thứ 6), vua Jeongjo đã cho dựng các đá Phẩm giới thạch (Pumgyeseok) lần đầu tiên trong lịch sử Triều Tiên tại sân điện Injeongjeon cung Changdeokgung. Lấy vị trí của vua làm trung tâm, phía Đông là quan văn (Đông ban), phía Tây là quan võ (Tây ban) xếp hàng thẳng tắp từ Chánh nhất phẩm đến Tòng cửu phẩm. Những cột đá Phẩm giới thạch thường thấy tại sân các cổ cung ngày nay chính là công cụ chính trị cao tay của vua Jeongjo nhằm lập lại vương quyền bằng cách trực quan hóa trật tự và lễ nghi nghiêm cẩn của triều đình.

4. Xây dựng đô thị mới thành Hwaseong Suwon xuất phát từ lòng hiếu thảo:

  • Vua Jeongjo đã chuyển mộ của người cha chết oan Sado Seja đến vùng đất phong thủy tốt Hwasan ở Suwon, và xây dựng xung quanh đó thành Hwaseong Suwon - đô thị mới quy mô lớn đầu tiên và là pháo đài phòng thủ kiên cố trong lịch sử Triều Tiên.
  • Được xây dựng vững chắc nhờ áp dụng kỹ thuật phương Tây mới nhất và cần trục Geojungki của Dasan Jeong Yak-yong, thành Hwaseong là kết tinh của quyết tâm cải cách và lòng hiếu thảo vô bờ bến của vua Jeongjo.

5. Sự dừng lại của cải cách, cái chết bí ẩn của vua Jeongjo:

  • Sự băng hà đột ngột của vị minh quân 49 tuổi: Tháng 6 năm 1800, vua Jeongjo - người dẫn dắt thời kỳ Phục hưng Triều Tiên - đã đột ngột qua đời ở tuổi 49 do nhọt ở lưng (nhọt lưng) biến chuyển xấu nhanh chóng. Cơ thể ông vốn đã kiệt quệ do làm việc quá sức (chỉ ngủ 2-3 tiếng mỗi ngày) và căng thẳng tột độ (hỏa bệnh), cùng thói quen hút thuốc lá liên tục.
  • Thuyết bị độc sát không ngừng râm ran và Trịnh Thuận Vương hậu: Cái chết đột ngột của vua Jeongjo lập tức lan truyền thành 'Thuyết bị độc sát'. Lý do là Sim Hwan-ji - người đứng đầu phái Lão luận Bích phái phản đối gay gắt các cải cách của Jeongjo - và Trịnh Thuận Vương hậu - người lớn tuổi nhất hoàng thất - đã chủ trì quá trình điều trị cho vua.
    Đặc biệt, ngay trước khi Jeongjo trút hơi thở cuối cùng, Trịnh Thuận Vương hậu đã lấy lý do dâng thuốc để đuổi tất cả cung nữ trongtẩm điện ra ngoài, và ngay sau khi bà ở lại một mình bên cạnh Jeongjo thì nhà vua ngừng thở. Thông tin này khiến Thuyết đứng sau của Trịnh Thuận Vương hậu bùng lên mạnh mẽ.
  • Cú lật ngược từ những bức thư mật: Thuyết bị độc sát lưu truyền lâu đời trong dã sử đã có bước lật ngược mới vào thời hiện đại. Hàng trăm bức thư mật (Eochalcheop) mà vua Jeongjo gửi lén cho Sim Hwan-ji đã được phát hiện hàng loạt. Trong thư, vua Jeongjo bộc bạch chân thành về tình trạng bệnh lý như nhọt, bệnh mắt và giao tiếp riêng tư với Sim Hwan-ji, trở thành bằng chứng quyết định chứng minh vua Jeongjo qua đời tự nhiên do bệnh tật và lao tụy chứ không phải bị độc sát. Tuy nhiên, cùng với cái chết của Jeongjo, những cải cách Triều Tiên mà ông mơ ước cũng dở dang đầy tiếc nuối.

Bí mật kỳ lạ và sở thích độc đáo của minh quân Jeongjo:

  • Vị vua tích cực khuyên dân chúng hút thuốc: Vua Jeongjo là 'người ca ngợi thuốc lá' nổi tiếng nhất trong lịch sử triều đại Triều Tiên. Ông tin rằng không có bài thuốc nào tốt bằng thuốc lá để trị căng thẳng tột độ và hỏa bệnh. Do đó, trong đề thi khoa cử, ông đã ra một đề tài táo bạo: "Hãy viết phương cách để toàn bộ dân chúng tám tỉnh Triều Tiên đều hút thuốc", và khuyến khích rộng rãi việc hút thuốc trong giới quan lại và công chúng. Tuy nhiên, chính thói quen nghiện thuốc lá nặng của Jeongjo lại là nguyên nhân khiến sức khỏe ông suy giảm đáng tiếc, khổ sở vì nhọt lưng nghiêm trọng và đột ngột qua đời về sau.
  • Kịch bản chính trị dàn dựng với kẻ thù, kịch trường thư mật với Sim Hwan-ji: Trong các bức thư mật mà vua Jeongjo trao đổi với Sim Hwan-ji - người đứng đầu phái Lão luận Bích phái thù địch - chứa đựng toàn bộ nội幕 của sự dàn dựng chính trị bí mật. Vua Jeongjo đã trực tiếp chỉ thị cho Sim Hwan-ji qua thư: "Trong sớ tấu ngày mai, hãy chỉ trích ta thật gay gắt để dàn dựng cảnh làm ta nổi giận", rồi giả vờ tức giận trước mặt quan lại, giả vờ đày Sim Hwan-ji đi lưu đày nhưng thực chất lại lên kịch bản chi tiết để điều khiển dư luận phía sau. Điều này thể hiện tài nghệ chính trị xuất chúng của vua Jeongjo - một quân vương cải cách bề ngoài chiến đấu như kẻ thù không đội trời chung nhưng bên trong lại thiết lập quan hệ đối tác bí mật và diễn một vở kịch chính trị đỉnh cao. Trên thực tế, ngày vua Jeongjo gửi thư mật vào giữa đêm hoàn toàn trùng khớp từng chữ với nội dung sớ tấu của Sim Hwan-ji và phản ứng tức giận của Jeongjo được ghi lại trong 《Jeongjo Thực Lục》 vào ngày hôm sau, chứng minh rõ ràng những bức thư mật này là 'kịch bản' tối mật điều hành triều đình Triều Tiên, còn ghi chép chính thức trong Thực Lục là 'buổi diễn thực tế' theo kịch bản đó.

6. Điểm đến gợi ý: Dấu chân của vua Jeongjo

  • Thành Hwaseong Suwon: Dù bị hư hại nghiêm trọng do thời kỳ thuộc địa Nhật Bản và hỏa lực tàn khốc của Chiến tranh Triều Tiên khiến bức tường thành bị sụp đổ và lầu cổng bị cháy, nhưng nhờ bản thiết kế hoàn hảo mang tên 《Hwaseong Eui-gwe (Hoa Thành Nghi Quỹ - 華城儀軌)》 ghi chép tỉ mỉ từng quá trình thi công thời Jeongjo, thành đã được trùng tu nguyên vẹn 100% đến từng quy cách của một viên gạch.
    UNESCO đã ca ngợi tính chân thực độc đáo khi phục dựng hoàn hảo không một chút sai lệch dựa trên di sản tư liệu hoàn chỉnh thời bấy giờ, và đã công nhận nơi đây là Di sản Văn hóa Thế giới. Ngày nay, đi dạo trên đường tường thành, du khách có thể cảm nhận trọn vẹn sự vĩ đại của tư liệu ghi chép và giấc mơ bao la của vua Jeongjo.
Thành Hwaseong Suwon
Thành Hwaseong Suwon
Thành Hwaseong Suwon
Thành Hwaseong Suwon
1 / 4
Cổng Janganmun thành Hwaseong Suwon
  • Cung điện tái hành Hwaseong (Hwaseong Haenggung): Là cung điện tạm thời (Hành cung) quy mô lớn nhất Hàn Quốc, nơi vua Jeongjo nghỉ chân mỗi khi đến Suwon để bái kiến mộ cha Sado Seja. Đây là không gian biểu tượng của lòng hiếu thảo và sự giao tiếp, nơi ông tổ chức đại tiệc mừng thọ 60 tuổi cho mẹ Huệ Khánh cung họ Hong và tiệc kính lão cho dân chúng. Ngày nay, nơi đây là điểm đến lịch sử tiêu biểu của Suwon với cảnh đêm tuyệt đẹp và không gian nhà Hanok cổ kính. Đặc biệt, tại hành cung có không gian 'Trải nghiệm thùng gỗ đựng gạo' để du khách trực tiếp chui vào bên trong thùng gỗ nơi Sado Seja bị nhốt và qua đời, mang đến cơ hội trải nghiệm sống động lịch sử bi kịch của hoàng thất và nỗi đau của Sado Seja.
Cung điện tái hành Hwaseong
Cung điện tái hành Hwaseong
1 / 2
Cung điện tái hành Hwaseong
  • Kyujanggak cung Changdeokgung (Juhapru): Lầu hai tầng được dựng bên hồ Buyongji tuyệt đẹp ở hậu viện cung Changdeokgung. Tầng 1 là Kyujanggak - thư viện hoàng gia và viện nghiên cứu học thuật, tầng 2 là Juhapru với tấm biển hiệu do chính vua Jeongjo viết. Đây là kho tàng trí tuệ nơi Jeongjo trọng dụng lượng lớn nhân tài không phân biệt địa vị để cùng thiết kế nền chính trị cải cách, đồng thời là danh thắng lịch sử kết hợp hoàn hảo giữa cảnh quan hậu viện và chiều sâu học thuật.
Toàn cảnh Juhapru hồ Buyongji cung Changdeokgung
Juhapru nhìn từ góc trên bên phải hồ Buyongji ©heritage.go.kr
  • Lăng Yungneung và Geonneung Suwon (Yunggeonneung): Nằm tại thành phố Suwon, tỉnh Gyeonggi, Yungneung là lăng hợp táng của Sado Seja (Jangjo) và Huệ Khánh cung họ Hong, còn Geonneung là lăng của con trai họ - vua Jeongjo và Hyo-ui Vương hậu. Con đường rừng thông và sồi bạt ngàn mang đến cảnh quan thiên nhiên cảm động.

Ghi chép tàn khốc của hoàng thất viết bằng nước mắt máu, 《Hạn Trung Lục (閑中錄)》:

  • Tự truyện đau thương của Huệ Khánh cung họ Hong: Là hồi ký do Huệ Khánh cung họ Hong - vợ của Sado Seja và là mẹ của vua Jeongjo - viết lúc tuổi già, nhìn lại cuộc đời hoàng cung nghiệt xã cả đời mình. Thường được gọi với nghĩa 'Ghi chép những ngày rảnh rỗi', nhưng do gánh nặng nỗi đau và mối hận mà bà mang theo suốt đời, cuốn sách còn được công chúng biết đến rộng rãi là 'Ghi chép về những ngày ngập tràn hận thù (恨)'.
  • Nhân chứng người vợ chứng kiến cái chết của chồng: Trở thành Thế tử tần từ năm 10 tuổi, vinh quang vào cung ngắn ngủi chưa bao lâu, bà đã chứng kiến toàn bộ quá trình chồng mình là Sado Seja bị trầm cảm nặng do mâu thuẫn với vua Yeongjo, dẫn đến những hành vi bất thường và cuối cùng bị nhốt vào thùng gỗ đựng gạo chết bi thảm. Lời kể của người vợ ở cự cự ly gần nhất đẫm nước mắt và sống động.
  • Sự thanh minh chính trị và lịch sử gia đình đau thương: Cuốn hồi ký được viết cẩn thận bằng chữ Hangeul nhằm bào chữa và hô hào sự chính đáng cho gia tộc nhà đẻ của mình - vốn bị các kẻ thù chính trị tàn phá trong quá trình cái chết của chồng - gửi tới con trai Jeongjo và cháu nội Sunjo lên ngôi sau này. Đây là tác phẩm văn học cung đình quý giá truyền tải lịch sử gia đình bi kịch nhất triều đại Triều Tiên qua góc nhìn xót xa của một người phụ nữ.

(Vị vua thứ 23) Sunjo: Thời kỳ hậu Triều Tiên bắt đầu phủ bóng đen của Thế đạo chính trịTrình bày về sự bắt đầu của chế độ Thế đạo chính trị gia tộc Kim ở Andong, cuộc nổi dậy Hong Gyeong-nae phản đối sự phân biệt đối xử vùng Pyeong-an, và Yeongyeongdang cung Changdeokgung.

Vua Sunjo (trị vì 1800~1834) là con trai thứ hai của vua Jeongjo, lên ngôi khi mới 11 tuổi. Vì lên ngôi khi còn quá nhỏ, Trịnh Thuận Vương hậu (kế phi kết hôn với vua Yeongjo năm 15 tuổi) - người lớn tuổi nhất hoàng thất và là hàng bà cố - đã đảm nhận việc buông rèm nhiếp chính (buông rèm nhiếp chính). Sau đó, quốc政 bị thao túng bởi gia tộc Kim Jo-sun (An Đông Kim thị) - nhà đẻ của Vương hậu, mở ra bức màn đen tối của Thế đạo chính trị (勢道政治) - nơi các lực lượng ngoại thích độc chiếm quyền lực vào thời hậu Triều Tiên.

1. Bi kịch sinh ra từ cuộc đấu tranh quyền lực, Tân Dậu Bác hại (1801):

  • Cuộc thanh lọc máu núp bóng đàn áp tôn giáo: Năm 1801 (Sunjo thứ 1), Trịnh Thuận Vương hậu với tư cách là Đại Vương đại phi nhiếp chính đã đàn áp quy mô lớn Công giáo - tôn giáo mà các quan lại được vua Jeongjo trọng dụng và các lực lượng đối lập (Nam Nhân và Thi phái) chủ yếu tin theo - nhằm đánh đuổi và loại bỏ họ hoàn toàn khỏi triều đình. Đó là cuộc thanh lọc chính trị đẫm máu mượn cớ đàn áp tôn giáo để quét sạch kẻ thù chính trị.
  • Sự hy sinh của các học giả cải cách: Do cuộc đàn áp Công giáo đẫm máu này, học giả vĩ đại của Triều Tiên là Jeong Yak-yong và các anh em của ông đã lần lượt bị đày đến Gangjin và đảo Heoksando, cùng nhiều sĩ phu Thực học dẫn dắt cải cách thời Jeongjo như Lee Ga-hwan đã bị hành hình hoặc đánh chết trong tù.
  • Lần tử đạo đầu tiên của linh mục người nước ngoài: Ngoài ra, linh mục Chu Văn Mặc (Chu Wenmou) người nhà Thanh lén lút vào Triều Tiên truyền đạo Công giáo cũng đã tự thú tại Nghi Cầm Phủ và bị hành hình tại Saenamteo. Việc này khiến vô số tín đồ vô tội mất mạng, và lực lượng cải cách Thực học mà vua Jeongjo gầy dựng thực chất đã bị hủy diệt bi kịch.

Thực học vĩ đại nở hoa từ nơi lưu đày tuyệt vọng, 18 năm sống tại Gangjin của Jeong Yak-yong:

  • Vùng dậy bằng học thuật từ vực thẳm: Cái chết đột ngột của vua Jeongjo và Tân Dậu Bác hại đã đẩy Jeong Yak-yong đến nơi lưu đày xa xôi Gangjin, tỉnh Jeolla vào thời kỳ hoàng kim của cuộc đời. Mất đi quân vương sủng ái mình và bị loại bỏ hoàn toàn khỏi chính trường, thay vì than thở, ông đã dốc toàn bộ sức lực vào nghiên cứu học thuật.
  • Sự tập hợp vĩ đại của tư tưởng Thực học, Nhất biểu Nhị thư: Trong thời gian lưu đày tại Gangjin, Jeong Yak-yong đã dạy dỗ học trò và biên soạn số lượng sách đồ sộ lên tới 500 tập. Trong đó, 《Kinh Thế Truyện Biểu》 về cải cách toàn diện chế độ đất nước, 《Mục Mẫn Tâm Thư》 dạy thái độ đúng đắn của quan lại địa phương, 《Khâm Khâm Tân Thư》 giúp xét xử công bằng không gây oan khuất cho dân - cái gọi là 'Nhất biểu Nhị thư' tinh hoa của Thực học Triều Tiên - đều ra đời tại nơi lưu đày Gangjin này.

Ghi chép biển đảo Heoksando và xứ sở xa xôi, học thuật hàng hải của người anh Jeong Yak-jeon:

  • Bách khoa toàn thư sinh vật biển, 《Tư Sơn Ngư Phổ (玆山魚譜)》: Bị đày đến đảo Heoksando trong Tân Dậu Bác hại, Jeong Yak-jeon đã nhờ sự tư vấn thực chứng của thanh niên tri thức Jang Chang-dae trên đảo để quan sát tỉ mỉ 226 loài sinh vật biển như sò, cá, tảo biển ở vùng biển Heoksando và tổng hợp thành sách. Đây là cuốn bách khoa toàn thư ngư loại học chính thức đầu tiên của Triều Tiên, ghi chép cẩn thận không chỉ tên gọi, hình dáng mà cả hương vị, dược tính và công dụng.
  • Ghi chép trải nghiệm Đông Nam Á đầu tiên của Triều Tiên, 《Phiêu Hải Thủy Mạt (漂海始末)》: Cuốn sách do Jeong Yak-jeon ghi lại cuộc phiêu lưu trôi dạt của thương nhân bán cá đuối Mun Sun-deuk trong thời gian bị đày ở đảo Uido. Mun Sun-deuk do gặp sóng gió đã trôi dạt qua Okinawa (Lưu Cầu), Philippines (Lữ Tống), Ma Cao, nhà Thanh và trở về sau 3 năm 2 tháng, trở thành người đầu tiên trong lịch sử Triều Tiên có trải nghiệm tại Đông Nam Á.
    • Kỳ tích phiên dịch của Mun Sun-deuk cứu người trôi dạt Philippines sau 9 năm: Câu chuyện ngoại giao cảm động này là lịch sử thực tế sau khi cuốn sách hoàn thành. Năm 1801, 5 thương nhân đảo Luzon Philippines trôi dạt đến đảo Jeju nhưng do bất đồng ngôn ngữ nên bị kẹt lại suốt 9 năm. May mắn thay, Mun Sun-deuk - người đã học tiếng Philippines trở về - được triều đình yêu cầu phái đến đảo Jeju vào năm Sunjo thứ 9 (1809). Khi ông ân cần nói chuyện bằng tiếng Philippines, họ đã rơi nước mắt vui mừng khôn xiết. Nhờ đó, họ được xác nhận chính thức là người Philippines và được đưa về nước an toàn.

2. Thế đạo chính trị ngoại thích làm khuynh đảo đất nước và Cuộc nổi dậy của Hong Gyeong-nae:

  • Uy quyền của vua sụt giảm, các gia tộc cụ thể như An Đông Kim thị độc chiếm các vị trí quan trọng trong triều đình khiến tham nhũng tràn lan, chế độ thuế tam chính (Tam chính) cực kỳ hỗn loạn.
  • Do đó vào năm 1811, Cuộc nổi dậy của Hong Gyeong-nae đã bùng nổ do sự phẫn nộ trước sự phân biệt đối xử và bóc lột kéo dài của chính phủ đối với người dân vùng Tây Bắc (Pyeong-an). Cuộc khởi nghĩa nông dân lan rộng ra toàn vùng Pyeong-an nhưng cuối cùng bị đàn áp, đời sống nhân dân ngày càng khốn khó.

3. Ngọn lửa cải cách cuối cùng của Triều Tiên, sự Đại lý nhiếp chính của Hiếu Minh Thế tử:

  • Thế tử giống vua Jeongjo, đứng ra vì vương quyền: Hiếu Minh Thế tử - con trai vua Sunjo và là cha của vua Heonjong - từ nhỏ đã rất thông minh, nhận được sự kỳ vọng lớn vì mang phong thái giống hệt ông nội Jeongjo. Năm 1827, vua Sunjo mệt mỏi vì các lực lượng Thế đạo chính trị không thể lo liệu quốc政, đã chỉ thị cho người con trai thông minh 18 tuổi Đại lý nhiếp chính (thay vua trị quốc). Mục đích là lấy lại uy quyền đã mất của hoàng thất và kiềm chế lực lượng ngoại thích An Đông Kim thị.
  • Trọng dụng nhân tài và củng cố vương quyền qua nghệ thuật: Ngay khi bắt đầu Đại lý nhiếp chính, Hiếu Minh Thế tử đã bổ nhiệm nhân tài đồng đều để phân tán quyền lực mà An Đông Kim thị độc chiếm. Ông cũng chỉnh đốn tráng lệ các yến tiệc cung đình và âm nhạc (Lễ nhạc) để nâng cao uy nghiêm hoàng thất. Đặc biệt, để mừng thọ mẹ là Thuần Nguyên Vương hậu, ông đã thể hiện gu thẩm mỹ nghệ thuật xuất sắc khi sáng tác điệu múa cung đình tuyệt đẹp 'Xuân Oánh Chuyển (春鶯彀)' - điệu múa mặc áo vàng ngắm chim hoàng anh trên cành liễu ngày xuân.
  • Nỗi đau qua đời sớm khi tài năng chưa kịp nở: Hiếu Minh Thế tử - người đang chuẩn bị cho sự trung hưng đầy hy vọng của Triều Tiên bằng cách đè bẹp các gia tộc Thế đạo - đáng tiếc thay đã đột ngột thổ huyết qua đời vào năm 1830 khi mới 22 tuổi, chỉ sau 3 năm bắt đầu Đại lý nhiếp chính. Cái chết dở dang của ông khiến các cải cách nhằm xóa bỏ Thế đạo chính trị đều tan thành mây khói, và triều đại Triều Tiên càng chìm sâu hơn vào bóng tối dày đặc dẫn đến sự suy vong.

4. Điểm đến gợi ý: Hiện trường lịch sử thời Sunjo

  • Yeongyeongdang cung Changdeokgung: Được xây dựng theo phong cách nhà sĩ đại phu mộc mạc vào thời Hiếu Minh Thế tử (con trai vua Sunjo) đảm nhận Đại lý nhiếp chính, nhằm tổ chức yến tiệc dâng tôn hiệu cho cha là vua Sunjo. Đây là điểm đến tuyệt vời để thưởng thức nét đẹp dân gian tĩnh lặng và cổ kính ẩn giấu trong cung điện rực rỡ.
Yeongyeongdang cung Changdeokgung
Góc nhìn từ nhà trong Yeongyeongdang cung Changdeokgung ©heritage.go.kr
  • Dasan Chodang ở Gangjin, Jeollanam-do: Là thánh địa Thực học nơi Jeong Yak-yong ở trong 10 năm sau của quãng thời gian 18 năm lưu đày, đào tạo học trò và viết sách. Nơi đây vốn là đình của nhà ngoại ông, còn lưu giữ nhiều dấu tích lưu đày mộc mạc ('Dasan Tứ Cảnh') như Đá Trà (Đa Tảo) nơi đun trà, Suối Thuốc (Dược Tuyền), chữ Trịnh Thạch tự tay khắc lên đá, Sơn Thạch hòn đảo nhân tạo trong hồ. Đây là danh thắng miền Nam tuyệt vời để đi dạo trên con đường rừng rậm rạp và suy ngẫm về ý chí bất khuất của Dasan.
Dasan Chodang
Dasan Chodang ©heritage.go.kr
  • Thánh địa Tử đạo Saenamteo: Tên gọi vốn xuất phát từ tiếng Hàn có nghĩa là 'vùng đất rậm rạp cỏ cây (Sae-namu-teo)', nơi đây thời Triều Tiên là bãi cát ven sông Hán, vừa là bãi tập quân sự vừa là pháp trường chính thức hành hình các đại tội nhân quốc gia. Trong thời kỳ đàn áp Công giáo hậu Triều Tiên, nơi đây đã trở thành thánh địa của các tín đồ tử đạo giữ vững niềm tin trong bão đạn đẫm máu. Bắt đầu từ việc linh mục người nước ngoài đầu tiên Chu Văn Mặc bị chém đầu trong Tân Dậu Bác hại, về sau vào thời Heonjong năm 1846, linh mục người Hàn Quốc đầu tiên Kim Dae-geon đã tử đạo tại đây khi bị chém đầu ở tuổi 26. Ngày nay, một nhà thờ Công giáo được xây dựng tuyệt đẹp theo kiến trúc cung điện truyền thống Hàn Quốc đang đứng đó, mang đến cảm xúc độc đáo về một nơi từ hiện trường lịch sử bi kịch chuyển mình thành chốn nghỉ ngơi hòa bình cao cả tại Seoul.
  • Lăng Inneung thuộc Cụm lăng Heon-inneung Seoul: Nằm tại Naegok-dong, Seocho-gu, Seoul, đây là lăng hợp táng của vua Sunjo và Vương hậu Thuần Nguyên (An Đông Kim thị). Nằm sóng đôi với Heonneung - lăng của vị vua thứ 3 Thái Zong, nên thường được gọi chung là 'Heon-inneung'. Ban đầu lăng nằm ở Paju, tỉnh Gyeonggi, nhưng sau những tranh cãi về phong thủy không tốt, lăng đã được chuyển đến vị trí phong thủy tốt hiện tại ở Naegok-dong, Seoul. Đây là nơi vua Sunjo - người đã sống cả đời trong lo âu dưới bóng đen của Thế đạo chính trị - tìm thấy sự an nghỉ sau khi qua đời. Nằm gần trung tâm Gangnam nhưng con đường rừng cây sồi trải dài như một khu vườn bí mật, rất tuyệt vời để đi dạo nhẹ nhàng và suy ngẫm về cuộc đời nhân vật lịch sử.

(Vị vua thứ 24) Heonjong: Thử thách của cục diện Thế đạo và Nakseonjae của tình yêu mộc mạcTrình bày về việc lên ngôi khi còn nhỏ và sự trầm trọng của Thế đạo chính trị, việc đàn áp Công giáo cùng sự tiếp cận của phương Tây, và Nakseonjae cung Changdeokgung.

Vua Heonjong (trị vì 1834~1849) là con trai của Hiếu Minh Thế tử, nối ngôi ông nội Sunjo khi mới 8 tuổi. Là vị vua lên ngôi ở độ tuổi nhỏ nhất trong lịch sử Triều Tiên, ông là vị vua bất hạnh khi cả đời phải sống như một quân vương bù nhìn giữa cuộc tranh giành quyền lực gay gắt của hai gia tộc Phong Dương Triệu thị và An Đông Kim thị.

1. Sự buông rèm nhiếp chính của bà nội và bóng đen của Thế đạo chính trị:

  • Vị vua nhỏ 8 tuổi và bà nội họ Kim ở An Đông: Khi Heonjong lên ngôi ở tuổi nhỏ 8 tuổi, Vương hậu của vua Sunjo và là bà nội của Heonjong là Thuần Nguyên Vương hậu (An Đông Kim thị) đã bắt đầu buông rèm nhiếp chính. Điều này khiến chế độ Thế đạo chính trị của gia tộc An Đông Kim thị - vốn mở ra từ thời Sunjo sau cái chết của Jeongjo - càng trở nên củng cố mạnh mẽ, độc chiếm trung tâm quyền lực vào thời Heonjong.
  • Cuộc chiến quyền lực của hai gia tộc ngoại thích: Gia tộc Phong Dương Triệu thị - nhà ngoại của Hiếu Minh Thế tử (cha Heonjong) - cũng tham gia vào cuộc tranh giành quyền lực, khiến hai lực lượng ngoại thích An Đông Kim thị và Phong Dương Triệu thị chia đôi quyền lực Triều Tiên, biến hoàng thất thành bù nhìn. Thời kỳ này, vương quyền mất suy suy giảm nhất trong lịch sử, và quốc政 bị tổn thương nghiêm trọng do sự lấp đầy túi tham cá nhân của các gia tộc.

2. Sự lầm than của dân sinh và sự xuất hiện của ngoại thế:

  • Tham nhũng của các gia tộc Thế đạo khiến sự hỗn loạn của chế độ thuế tam chính đạt đến đỉnh điểm, thiên tai và dịch bệnh lan rộng khiến cuộc sống của dân chúng như địa ngục.
  • Về nội trị, các cuộc đàn áp Công giáo tàn khốc bị coi là tà học như Kỷ Hợi Bác hại và Bính Ngọ Bác hại (sự tử đạo của linh mục Kim Dae-geon - linh mục đầu tiên của Triều Tiên) đã diễn ra. Về ngoại trị, các tàu thuyền phương Tây lạ mắt (Dị dạng thuyền) liên tục xuất hiện ở vùng biển, khiến đất nước rơi vào hỗn loạn cả trong lẫn ngoài.

3. Điểm đến gợi ý: Nơi lưu giữ tình yêu ấm áp của vua Heonjong

  • Nakseonjae cung Changdeokgung:phòng đọc sách cá nhân kiêm nơi ở được xây dựng mộc mạc không sơn màu (Đan thanh) ở một góc cung Changdeokgung, nơi vua Heonjong - người bị dằn xé giữa các phe phái Thế đạo chính trị - muốn sống êm đềm cùng người hậu cung duy nhất mà ông sủng ái là Kính tần họ Kim. Rũ bỏ sự rực rỡ, sự kết hợp giữa hoa văn ô cửa tinh xảo và mái ngói mộc mạc tạo nên một không gian đẹp đẽ để trầm tư về câu chuyện tình yêu ngắn ngủi nhưng tha thiết của vua Heonjong.
Nakseonjae
Nakseonjae
1 / 2
Biển hiệu Trường Lạc Môn (長樂門) tại cổng Nakseonjae do Hưng Tuyên Đại Viện Quân viết
  • Cảnh Lăng (Gyeongneung) thuộc Cụm lăng Donggureung Guri: Nằm trong Donggureung - cụm lăng quân vương lớn nhất Triều Tiên ở Guri, tỉnh Gyeonggi - đây là lăng của vua Heonjong. Nơi đây nổi tiếng với kiểu dáng 'Tam liên lăng (三連陵)' lần đầu tiên và duy nhất trong các lăng vua Triều Tiên, với ba nấm mộ nằm song song trái phải. Vua Heonjong qua đời sớm ở tuổi 23 được táng song song cùng Vương hậu đầu tiên Hảo Hiền Vương hậu và Kế phi Hảo Định Vương hậu lên ngôi sau đó. Khác với cuộc đời cô độc và ngắn ngủi giữa nền Thế đạo chính trị bi kịch, vẻ đẹp cấu trúc đối xứng của ba nấm mộ được bao bọc bởi rừng thông rậm rạp mang lại nét trữ tình du lịch rất tuyệt vời và bình yên.

(Vị vua thứ 25) Cheoljong: Bi kịch công tử Ganghwa và nền móng sụp đổ của Triều TiênTrình bày về công tử Ganghwa trở thành vua từ đảo Ganghwa, sự hỗn loạn của thuế tam chính và sự bùng nổ của cuộc nổi dậy Lâm Tuất, cùng Yongheunggung ở đảo Ganghwa.

Vua Cheoljong (trị vì 1849~1863) là chắt của Sado Seja và là hậu duệ của Ân Ngạn Quân - em trai vua Jeongjo. Gia tộc vương vào án phản nghịch nên ông phải sống ở đảo Ganghwa như người dân thường, làm nông và đốn củi bán. Khi vua Heonjong qua đời mà không có người nối dõi, ông bị lực lượng An Đông Kim thị kéo về và đưa lên ngôi vua mà không hiểu lý do gì, được gọi là 'Công tử Ganghwa (Công tử Ganghwa)'.

Khi lên ngôi, Cheoljong 19 tuổi nhưng hoàn toàn không biết gì về chính trị, nên Thuần Nguyên Vương hậu (Đại Vương đại phi) - Vương hậu của vua Sunjo và là hạt nhân của Thế đạo An Đông Kim thị - lại một lần nữa đảm nhận buông rèm nhiếp chính nối tiếp thời Heonjong. Qua đó, Thuần Nguyên Vương hậu trở thành người duy nhất trong lịch sử Triều Tiên thực hiện buông rèm nhiếp chính qua hai đời vua (Heonjong, Cheoljong), củng cố vững chắc thể chế thống trị ngoại thích của gia tộc An Đông Kim thị.

1. Con rối không thể làm gì và sự bùng nổ của nhân dân:

  • Hạn chế do không được học hành để làm vua: Người ta thường hiểu lầm Cheoljong là người mù chữ hoàn toàn, nhưng thực tế ông có thể tự đọc và viết các chữ Hán thông dụng như người dân bình thường hay các nhà nho sa sút thời đó.
    Tuy nhiên, do đột ngột trở thành vua ở tuổi 19 mà không hề trải qua nền giáo dục đặc biệt tinh hoa hoàng gia từng bước từ thời Thế tử, ông thiếu sự học hỏi sâu sắc để dẫn dắt nền chính trị đất nước. Ông gặp khó khăn lớn trong việc thảo luận nội dung các sách Nho giáo phức tạp với quan lại hay tự mình chủ trì các chính sách quan trọng của đất nước. Việc thiếu hụt tri thức lớn cần có của một vị vua khiến ông hầu như không thể thoát khỏi sự thao túng và bàn tay của gia tộc An Đông Kim thị - những kẻ muốn độc chiếm chính quyền.
  • Không thể chịu đựng sự bóc lột thuế tàn khốc của quan lại, người dân cuối cùng đã khởi nghĩa Nông dân Lâm Tuất trên toàn quốc bắt đầu từ Cuộc nổi dậy Jinju năm 1862, và triều đại Triều Tiên bước vào con đường suy vong không thể cứu vãn.

2. Hy vọng của dân chúng trong cõi lầm than, sự sáng lập Đông Học (1860):

  • Sự ra đời của tôn giáo dân tộc chống lại Tây Học: Năm Cheoljong thứ 11 (1860), trước sự hỗn loạn trong ngoài do sự bóc lột tàn khốc của Thế đạo chính trị và sự xâm nhập của lực lượng phương Tây (Tây Học, Công giáo), Choe Je-u - một nhà nho sa sút xuất thân từ Gyeongju - đã sáng lập Đông Học (東學) dựa trên tư tưởng vốn có của dân tộc để đối ứng.
  • "Con người chính là Trời", tư tưởng Nhân Nãi Thiên cách mạng: Giáo lý cốt lõi nhất của Đông Học là 'Nhân Nãi Thiên (人乃天)', tức tư tưởng con người chính là Trời. Tuyên bố rằng vượt qua địa vị, nam nữ, giàu nghèo, mọi con người đều thờ Thượng đế (Trời) trong lòng nên tất cả đều bình đẳng và quý giá. Điều này trở thành hy vọng cứu rỗi bùng nổ cho tầng lớp dưới như nông dân và nô tì - những người bị coi như trâu ngựa, than khóc dưới sự phân biệt và áp bức của chế độ đẳng cấp nghiêm ngặt.
  • Sự đàn áp và hoàng hôn của Triều Tiên: Khi thế lực của Đông Học lan rộng nhanh chóng, triều đình Triều Tiên đã khép Đông Học vào tội bất hợp pháp và đàn áp tàn khốc với lý do làm lay chuyển trật tự đẳng cấp Nho giáo và mê hoặc dân chúng. Cuối cùng, người sáng lập Choe Je-u đã bị hành hình vào năm 1864, nhưng tư tưởng bình đẳng và quyết tâm cải cách xã hội của Đông Học đã trở thành mồi lửa không tắt, trở thành cội nguồn cao cả của 'Phong trào Nông dân Đông Học' - cuộc nổi dậy lớn của quần chúng làm rung chuyển giai đoạn cuối thời Triều Tiên sau này.

3. Điểm đến gợi ý: Dấu vết mộc mạc của công tử Ganghwa

  • Long Hưng Cung (Yongheunggung) ở đảo Ganghwa: Là ngôi nhà cũ (Tiềm đệ) nơi vua Cheoljong sống nghèo khổ bằng nghề đốn củi và làm nông ở đảo Ganghwa trước khi lên ngôi. Dù đã được tu sửa sau khi ông làm vua, nhưng nơi đây vẫn giữ nguyên hình dáng của nhà dân bình thường, là di tích tuyệt vời để chậm rãi nhìn lại quỹ đạo cuộc đời cô đơn và đầy sóng gió của một nhân vật bị đưa lên vị trí cao nhất chỉ sau một đêm.
Yongheunggung
Yongheunggung ©heritage.go.kr
  • Du Lăng (Ye-neung) thuộc Cụm lăng Seosamneung Goyang: Là lăng đôi của vua Cheoljong và Vương hậu Thiết Nhân (An Đông Kim thị), nằm trong khu vực Seosamneung ở thành phố Goyang, tỉnh Gyeonggi. Nơi đây có giá trị lịch sử đặc biệt khi là 'Lăng vua theo phong cách truyền thống cuối cùng' được xây dựng đúng theo lễ nghi truyền thống hoàng thất trong lịch sử lăng vua Triều Tiên (các vị vua sau này như Gojong và Sunjong được chế tác theo phong cách Hoàng đế lăng). Từ một anh đốn củi ở đảo Ganghwa trở thành vị vua bù nhìn trong cung điện chỉ sau một đêm, sống cuộc đời kỳ lạ và qua đời sớm ở tuổi 33, đây là không gian Cheoljong trút bỏ gánh nặng mệt mỏi để an nghỉ vĩnh hằng. Đi dạo trên con đường rừng cây rậm rạp tĩnh lặng của Seosamneung là một hành trình đi dạo tuyệt vời để trầm tư tĩnh lặng về bí sử cuộc đời bi kịch của công tử Ganghwa giữa vòng xoáy biến động.