Lời mở đầu
1) Bốn đảo lớn của Nhật Bản
Nhật Bản có 4 đảo chính: Honshu (本州) – nơi có Tokyo, Nagoya, Osaka; Kyushu (九州) – nơi có Fukuoka, Yufuin, Kagoshima, Miyazaki; Hokkaido (北海道) – nơi có Sapporo, Otaru; và Shikoku (四国) – cái tên bắt nguồn từ bốn tỉnh cổ.
2) Nguồn gốc tên gọi “Shikoku”
“Shikoku (四国)” theo đúng chữ Hán nghĩa là “bốn quốc/tỉnh”. Thời cổ đại từng tồn tại bốn vùng như dưới đây, và tên gọi này về sau được kế thừa trong đơn vị hành chính hiện nay.
| Tên cổ | Tên hiện nay | Khu vực tiêu biểu |
|---|---|---|
| Iyo (伊予) | Tỉnh Ehime | TP Matsuyama, TP Imabari... |
| Sanuki (讃岐) | Tỉnh Kagawa | TP Takamatsu, Naoshima, Shodoshima... |
| Awa (阿波) | Tỉnh Tokushima | TP Tokushima, TP Naruto... |
| Tosa (土佐) | Tỉnh Kochi | TP Kochi, TP Shimanto... |
Đặc biệt, món udon nổi tiếng nhất Nhật là Sanuki Udon có nguồn gốc từ vùng Sanuki xưa – tức tỉnh Kagawa (khu Takamatsu) ngày nay.
Tương tự, điệu múa truyền thống Awa Odori (阿波おどり) của Tokushima cũng bắt nguồn từ vùng Awa (阿波) cổ.
3) Đặc điểm của Shikoku
Shikoku là đảo nhỏ nhất trong bốn đảo lớn, lại có nhiều núi nên trong các chính sách phát triển của chính phủ trung ương Nhật, khu vực này thường bị xếp sau. Mức độ phát triển nhìn chung thấp hơn Kyushu, Hokkaido, thậm chí có phần kém cả Okinawa.
Tuy nhiên, chính vì vậy mà Shikoku được đánh giá là nơi phù hợp để trải nghiệm không khí điềm tĩnh và bản sắc địa phương rất “thị trấn nhỏ Nhật Bản”. Nhiều khu dân cư vẫn giữ được phong vị truyền thống, không bị “du lịch hóa” quá mạnh.
Thông tin đường bay
Hiện các đường bay thẳng đến Shikoku (theo bảng dưới đây) như sau:
| Điểm đi | Điểm đến | Hãng bay |
|---|---|---|
| Taipei | Matsuyama | EVA Air |
| Thượng Hải | Takamatsu | Spring Airlines |
| Taichung | Takamatsu | STARLUX |
| Hong Kong | Takamatsu | Hong Kong Express |
| Taipei | Takamatsu | China Airlines |
Hiện không có chuyến bay thẳng đến Tokushima và Kochi; thông thường du khách sẽ vào Shikoku qua Matsuyama hoặc Takamatsu.
Nếu bạn xuất phát từ Taipei, bạn có thể cân nhắc phương án bay một chiều kiểu “Matsuyama IN → Takamatsu OUT”. Tuy nhiên, do thời gian di chuyển giữa các thành phố khá dài, hãy kiểm tra trước các chặng chính dưới đây:
-
Matsuyama → Takamatsu
- Tàu tốc hành (limited express) khoảng 2 giờ 30 phút, ghế chỉ định một chiều 6,890 yên
-
Takamatsu → Tokushima
- Tàu tốc hành khoảng 1 giờ 10 phút, ghế chỉ định một chiều 3,570 yên
Lên kế hoạch du lịch Shikoku
Vì quy mô các thành phố không quá lớn, nếu bạn chỉ tham quan nhẹ nhàng khu trung tâm thì 2 đêm 3 ngày là đủ.
Nếu muốn thêm một ngày đi ngoại ô bằng bus tour (hoặc chuyến đi trong ngày tương tự), thì 3 đêm 4 ngày là hợp lý.
Đặc biệt, Takamatsu có thể kết hợp rất tốt với:
- Okayama/Kurashiki đi về trong ngày
- Naoshima hoặc Shodoshima (mỗi nơi một ngày)
Vì vậy, nếu lấy Takamatsu làm “cứ điểm” đi về, lịch 4 đêm 5 ngày cũng có thể rất đầy đặn.
Ngược lại, với các khu vực khác, nếu bạn đi từ 4 đêm 5 ngày trở lên thì thường hiệu quả hơn khi ghép ít nhất 2 tỉnh trong Shikoku vào cùng một hành trình.
Để giảm thời gian và chi phí di chuyển, cách hợp lý nhất là đặt vé theo dạng một chiều Matsuyama IN → Takamatsu OUT (hoặc ngược lại), tức mỗi đầu vào/ra là một thành phố khác nhau.
Nếu bạn đã lỡ đặt vé khứ hồi về cùng một nơi, bạn sẽ có ưu điểm là lịch trình “thoáng” hơn, nhưng cũng có thể dễ thấy đơn điệu vì phạm vi di chuyển bị bó hẹp.
Vì vậy, hãy cân nhắc kỹ cách xây cấu trúc hành trình trước khi chốt vé máy bay.
Lưu ý an toàn khi du lịch Shikoku
Thành phố lớn đông người nên thường có “khu vực nhạy cảm” về an ninh. Nhưng ở các đô thị nhỏ, do nhiều nơi vắng người, lại có thể phát sinh những rủi ro theo kiểu khác.
Vì vậy, sau buổi tối, bạn nên tránh đi một mình qua khu ăn chơi về đêm hoặc những đoạn đường quá vắng. Đặc biệt ở nơi ít khách du lịch, hãy quan sát xung quanh và ưu tiên tuyến đường sáng – đông người.
Nhân vật cần biết khi đi Shikoku
Sinh năm 774 tại vùng Sanuki xưa (tức tỉnh Kagawa ngày nay), Kobo Daishi (弘法大師) là người sáng lập Chân Ngôn tông (Shingon). Khi du lịch Shikoku, bạn sẽ không khó để bắt gặp các địa danh gắn với ông.
Có truyền thuyết kể rằng khi một ngôi làng thiếu nước, ông dùng gậy chống chạm xuống đất khiến nước phun lên.
Trong số các điểm liên quan, chùa Yashimaji (屋島寺) – nơi bạn đi qua khi lên đài quan sát Yashima ở Takamatsu – là ngôi chùa thứ 84 trong hành trình Ohenro 88 chùa.
2) Ohenro (お遍路) là gì?
Ohenro (お遍路) là hành trình hành hương đi vòng quanh Shikoku theo thứ tự Tokushima → Kochi → Ehime → Kagawa, ghé thăm tổng cộng 88 ngôi chùa gắn với nơi Kobo Daishi từng tu hành và dừng chân.
Nếu bạn thấy người đội nón lá, mặc áo trắng, mang túi, cầm gậy và đi bộ trên đường, khả năng cao đó là người đang hành hương Ohenro.
Nhiều người hành hương mang túi có dòng chữ “同行二人 (どうぎょう ににん)”.
Cụm từ này mang ý nghĩa tín ngưỡng rằng “không đi một mình – mà là đang cùng đi với Kobo Daishi”, và được xem như tinh thần cốt lõi của Ohenro.
3) Độ khó và ý nghĩa biểu tượng của hành trình
Theo truyền thống, Ohenro từng được xem là hành trình gian khổ đến mức phải “chuẩn bị tinh thần đối mặt với cái chết”. Tổng quãng đường khoảng 1,400km. Xưa kia có câu chuyện rằng nếu ai đó qua đời trên đường hành hương, cây gậy của người ấy sẽ trở thành bia mộ.
Tại mỗi chùa, bạn có thể đóng dấu (stamp). Ngoài ra, có nơi còn cho xin chữ ký viết tay của người trong chùa. Thậm chí bạn có thể đóng dấu lên áo trắng – và theo quan niệm truyền thống, chiếc áo ấy đôi khi còn được dùng làm đồ liệm khi qua đời.
Ohenro vì thế không chỉ là du lịch, mà còn là hành trình chiêm nghiệm về đời sống và cái chết.