Giới thiệu ẩm thực tiêu biểu theo từng khu vực

Lời mở đầu

“Meshi (飯)” trong tiếng Nhật có nghĩa là bữa ăn/cơm. Khi ghép với tên địa phương, “Nagoya Meshi” là cách gọi chung cho những món ăn địa phương và đặc sản tiêu biểu của Nagoya.

Tương tự như “bunkakuri” ở Osaka hay “Jingisukan” ở Sapporo, Nagoya Meshi đã trở thành một “thương hiệu ẩm thực” mang bản sắc vùng miền. Gần đây, thuật ngữ này còn được dùng như từ khóa quảng bá du lịch, vì vậy bạn có thể dễ dàng bắt gặp thực đơn “Nagoya Meshi” tại sân bay, nhà ga và nhiều nhà hàng khác nhau.

Nagoya Meshi

1) Nagoya Morning

Nagoya có một văn hóa bữa sáng rất đặc trưng mà những nơi khác khó gặp, đó là “Nagoya Morning”.
Chỉ cần gọi một ly cà phê, bạn đã có thể được phục vụ kèm toast, salad, ogura toast (toast đậu đỏ) và nhiều món sáng khác. Đây là một trải nghiệm thú vị không nên bỏ lỡ khi du lịch Nagoya.

Vào thập niên 1950, khi công nhân ngành dệt ở thành phố Ichinomiya (一宮市) thuộc tỉnh Aichi bắt đầu ghé các quán cà phê kiểu kissaten từ sáng sớm,
một số quán đã nảy sinh dịch vụ tặng miễn phí đậu phộng hoặc trứng luộc cho khách gọi cà phê.
Ý tưởng giữ chân khách này được xem là nguồn gốc của văn hóa “morning service” ngày nay.

Văn hóa đó lan rộng đến thành phố Nagoya, nơi từng được gọi là “vương quốc cà phê”,
và từ những món đơn giản như trứng luộc/đậu phộng, dịch vụ dần đa dạng thành toast, salad, ogura toast, mì pasta, mini udon...

Khi các quán ở Nagoya cạnh tranh và nâng cấp menu buổi sáng,
Nagoya Morning đã trở thành một nét văn hóa ẩm thực tiêu biểu của khu vực.

① Konparu (コンパル)

• Quán cà phê thuộc hàng “đời đầu” của Nagoya Morning, bắt đầu hoạt động từ năm 1947
• Hiện có chuỗi 8 cửa hàng; khi gọi đồ uống, có thể nhận toast bằng cách trả thêm 200–350 yên
• Vào dịp nghỉ lễ địa phương như Tết (năm mới), Obon… sẽ không phục vụ set morning
• Món “signature” không phải morning mà là “Ebi Fry Sandwich” (sandwich tôm chiên), khẩu phần đủ để 3 người chia sẻ nên rất đáng thử

② Komeda

• Chuỗi cà phê lớn với khoảng 900 chi nhánh trên khắp Nhật Bản
• Đến 11:00, chỉ cần gọi đồ uống là được phục vụ Nagoya Morning miễn phí
• Tổ hợp lựa chọn:
  • Bánh: toast hoặc shokupan/roll bread (bánh kiểu “morning bread”) chọn 1
  • Topping: trứng luộc | egg paste | ogura-an (đậu đỏ) chọn 1
  • Phết: bơ | mứt dâu chọn 1

2) Ogura Toast

Ogura toast là một trong những món tiêu biểu của Nagoya Morning.
Giả thuyết phổ biến cho rằng món này bắt đầu từ yêu cầu của khách: “Muốn ăn đậu đỏ phủ trên toast bơ”.

Vị mặn nhẹ của bơ hòa cùng vị ngọt của đậu đỏ (ogura-an) tạo nên cảm giác mặn–ngọt hài hòa,
và được yêu thích như hương vị rất riêng của Nagoya.

• Ogura (小倉) trong tiếng Nhật nghĩa là nhân đậu đỏ,
  và dùng cùng chữ Hán với Kokura (小倉) ở Kitakyushu, tỉnh Fukuoka.

3) Hitsumabushi

Trong Nagoya Meshi, món nổi tiếng nhất chính là Hitsumabushi (ひつまぶし). Món này ra đời tại Atsuta Horaiken (蓬莱軒), một quán mở cửa từ năm 1873 trước đền Atsuta Jingu.

Ban đầu, quán đựng cơm lươn trong bát sứ hình quả bóng để giao tận nơi, nhưng bát hay bị vỡ nên chuyển sang đựng nhiều suất trong một thùng gỗ lớn.
Tuy nhiên, nhiều khách chỉ ăn lươn và để lại cơm, nên quán đã cắt nhỏ lươn rồi trộn đều với cơm (まぶす, mabusu) để phục vụ – đó là khởi nguồn của món ăn.

Tên gọi bắt nguồn từ sự kết hợp “ohitsu (お櫃 – thùng gỗ)” + “mabusu (trộn)”.
Về sau, cách ăn rưới trà/nước dùng cũng được thêm vào, và Atsuta Horaiken đã đăng ký nhãn hiệu, đưa hitsumabushi trở thành đặc sản biểu tượng của Nagoya.

Hiện nay, món được phục vụ với cơm phủ lươn nướng cắt nhỏ.
Thông thường, bạn sẽ chia cơm thành 4 phần theo hình ➕ và thưởng thức theo thứ tự sau.

① Bát đầu tiên

Ăn nguyên bản, không thêm gì.

② Lần thứ hai

Thêm hành lá, wasabi và các topping khác.

③ Lần thứ ba

Thêm rong biển rồi rưới trà xanh hoặc nước dùng để thưởng thức như ochazuke (cơm trà).

④ Lần cuối

Kết thúc theo cách bạn thích nhất.

Gợi ý quán hitsumabushi ở Nagoya

• Atsuta Horaiken (あつた蓬莱軒)
  • Quán “chính gốc” hơn 140 năm, đã đăng ký nhãn hiệu “hitsumabushi”
  • Rất được khách du lịch yêu thích và đánh giá tốt
  • Có bản doanh gần đền Atsuta Jingu, cùng nhiều chi nhánh trong thành phố Nagoya
• Unazen (うな善)
  • Quán lươn truyền thống, mở từ năm 1957
  • Phong cách Kanto: hấp rồi nướng than (mềm và ẩm)
  • Phong cách Nagoya: không hấp, nướng than trực tiếp (thơm, dai hơn) → có thể thử cả 2 kiểu
• Unafuji (うな富士)
  • Được Michelin lựa chọn, nhiều lần vào “100 quán danh tiếng” của Tabelog
  • Chỉ dùng lươn chất lượng cao, nướng nguyên con trên bếp than ở hơn 1.000°C để tạo vỏ giòn – ruột mềm, nhấn mạnh hương vị tự nhiên của lươn
• Maruya Honten (まるや本店)
  • Có nhiều cơ sở vị trí thuận tiện (ga Nagoya, sân bay quốc tế Chubu…)
  • Hương vị ổn định, là lựa chọn thực tế cho du khách

Pizza & bia ở Nagoya

Dù không thuộc Nagoya Meshi, vẫn có một quán rất đáng ghé: Solo Pizza.

Bạn có thể thắc mắc “Sao lại là pizza ở Nagoya?”, nhưng lý do để ghé là rất rõ ràng:
đây là tiệm pizza Napoli chính thống đã hai lần vô địch cuộc thi pizza thế giới và còn nhận chứng nhận được chính phủ Ý công nhận.

Hương vị pizza Napoli ăn kèm một ly bia mát sẽ khiến trải nghiệm du lịch thêm trọn vẹn.

Menu tiêu biểu

• Margherita Extra
  Pizza Napoli kinh điển với cà chua, mozzarella, húng quế và dầu ô liu. “Món cơ bản nhưng xuất sắc nhất”, hoàn thiện theo công thức của đầu bếp vô địch thế giới. Đây là menu mang về chiến thắng đầu tiên cho Solo Pizza.
• Pasquale
  Kết hợp lá củ cải, ham và mozzarella. Một lựa chọn độc đáo, giúp quán giành chiến thắng tại cuộc thi pizza thế giới.
• Marinara
  “Nguyên mẫu” của pizza Napoli với sốt cà chua, tỏi, oregano và dầu ô liu. Không có phô mai, vì vậy bạn cảm nhận rõ nhất hương vị của bột và lò nướng củi; phù hợp với người ăn chay hoặc muốn ăn nhẹ.

Khu vực Takayama

1) Hida-gyu (飛騨牛)

Hida-gyu là một trong những loại wagyu cao cấp, thường được nhắc cùng các thương hiệu lớn như Kobe-gyu, Matsusaka-gyu và Hida-gyu, nổi bật với thịt mềm và vân mỡ (marbling) phong phú.

Bạn có thể thưởng thức theo nhiều cách như steak, sukiyaki, shabu-shabu, nướng muối, sushi…
Đặc biệt, sushi Hida-gyu (nigiri) với thịt bò Hida áp chảo nhẹ đặt trên cơm nắm bằng tay
là một món nhất định nên thử khi đến đây.

2) Ramen Takayama (高山ラーメン)

Được biết đến như kiểu ramen bình dân trong vùng núi lạnh,
ramen Takayama sử dụng nước dùng shoyu (xì dầu) trong, đậm vị
và sợi mì thẳng mảnh,
tạo nên hương vị mộc mạc nhưng thanh nhẹ.

Khu vực Mie

1) Akafuku mochi (赤福餅)

Là wagashi truyền thống do tiệm Akafuku (thành lập năm 1707) làm ra. Từ thời Edo, đây là loại bánh mochi mà khách hành hương đến Ise Jingu thường ăn để bổ sung năng lượng. Bánh có dạng mochi mềm bọc đậu đỏ.

Ba đường gợn trên mặt đậu đỏ tượng trưng cho dòng chảy sông Isuzu, còn phần mochi trắng tượng trưng cho đá ở đáy sông.

Hương vị nhẹ ngọt, thanh và tinh tế theo kiểu “vừa miệng”. Do hạn sử dụng ngắn, khi mua làm quà bạn nên kiểm tra kỹ trước khi mua.

• Công ty Akafuku nổi tiếng với Akafuku (赤福) đã xây dựng một khu phố truyền thống vào năm 1993 nhằm kích cầu khu thương mại trước đền Ise Jingu. Điểm tham quan được tạo ra khi đó chính là Okage Yokocho (おかげ横丁).

2) Ise udon (伊勢うどん)

Là loại udon gần như không có nước dùng với sợi mì to và mềm, trộn với xì dầu, dashi, mirin để tạo thành loại sốt đậm vị.

Món này phát triển gắn với khách hành hương đến Ise Jingu. Dù nhìn đơn giản, nhưng sự kết hợp giữa sợi mì “có độ” và sốt mặn ngọt đậm rất cuốn.

3) Tôm Ise (伊勢海老, tôm Ise)

Là hải sản cao cấp tiêu biểu của tỉnh Mie, đúng như tên gọi, có nguồn gốc từ vùng Ise.

Đặc trưng bởi kích thước lớn, vỏ cứng và thịt chắc. Thường được thưởng thức dưới dạng sashimi, nướng, súp miso, và là nguyên liệu quý hay dùng trong món ăn dịp năm mới.

4) Bò Matsusaka (松阪牛)

Là một trong những thương hiệu wagyu nổi tiếng nhất, thường được nhắc cùng Kobe-gyu và Hida-gyu, và được biết đến toàn cầu như thương hiệu thịt bò cao cấp.

Đặc trưng bởi vân mỡ dày, cảm giác tan trong miệng, thường ăn dưới dạng sukiyaki, shabu-shabu, steak.

5) Tekone-zushi (手こね寿司)

Là món truyền thống của ngư dân vùng Ise, làm bằng cách ướp cá ngừ/bonito với nước tương rồi đặt lên cơm sushi.

Tên gọi bắt nguồn từ “nhào/trộn bằng tay (手でこねる, te-de koneru)”, và hiện là đặc sản nổi tiếng ở khu vực Shima và Toba.

6) Hàu theo mùa (牡蠣, kaki)

Từ tháng 11 đến tháng 3 hằng năm là mùa hàu; vào mùa đông, hàu thường mập, vị đậm và thơm.

Vịnh Ise và vùng biển trước Toba–Shima là khu nội vịnh sóng yên, giàu dinh dưỡng, từ lâu đã là môi trường lý tưởng cho hàu phát triển và nuôi trồng.
Khu vực này cũng là nơi có nhiều ama (海女 – thợ lặn nữ truyền thống) nhất Nhật Bản. Việc ama khai thác bào ngư, ốc sừng và hàu đã góp phần tạo nên hình ảnh “Ise = vùng hải sản trứ danh”.

Bạn có thể thưởng thức hàu theo nhiều cách như yaki-kaki (焼き牡蠣 – nướng nguyên vỏ trên than), hàu sống, lẩu hàu nóng, hàu chiên giòn, cơm tô hàu…
Đặc biệt, ở Toba–Shima còn có trải nghiệm nướng và ăn ngay tại “nhà chòi ama (amagoya)” với hàu do ama trực tiếp khai thác.