ระบบการเดินทางในญี่ปุ่น

ระบบค่าโดยสารการเดินทางในญี่ปุ่น

ค่าโดยสารขนส่งสาธารณะของญี่ปุ่นแบ่งตาม อายุเต็ม (ตามเกณฑ์สากล) ดังนี้

• ผู้ใหญ่: อายุ 12 ปีขึ้นไป
• เด็ก: อายุ 6 ปีขึ้นไป ~ ต่ำกว่า 12 ปี (คิด 50% ของผู้ใหญ่)
  • ตัวอย่าง: ค่าโดยสารผู้ใหญ่ 150 เยน เด็ก 75 เยน → ปัดขึ้นหลักท้ายเป็น 80 เยน
• เด็กเล็ก: อายุ 1 ปี ~ ต่ำกว่า 6 ปี
  • รถไฟ/รถไฟใต้ดิน/รถบัสประจำทางที่ไม่ต้องจองที่นั่ง: ผู้ใหญ่ 1 คน ฟรีเด็กเล็กได้ถึง 2 คน
  • ชินคันเซ็น รถด่วนพิเศษ รถบัสด่วน/รถบัสทางไกล ฯลฯ ที่ต้องใช้ที่นั่ง:
    • ผู้ใหญ่ 1 คน + เด็กเล็ก 1 คน: เด็กเล็กนั่งตัก ฟรี
    • ผู้ใหญ่ 1 คน + เด็กเล็ก 2 คน: 1 คนนั่งตัก อีก 1 คนใช้ที่นั่ง → ต้องจ่ายค่าโดยสารเด็ก 1 คน
• ทารก: ต่ำกว่า 12 เดือน (ฟรี)

วิธีใช้บัตรโดยสาร IC ในญี่ปุ่นให้คุ้ม

บัตรโดยสาร IC ในญี่ปุ่น เช่น Suica, PASMO, ICOCA, nimoca เป็นบัตรเติมเงินแบบพรีเพด
นอกจากการเดินทาง ยังใช้จ่ายแบบไร้เงินสดได้ใน ร้านสะดวกซื้อ ตู้กดสินค้า คอยน์ล็อกเกอร์ แท็กซี่ คาเฟ่ เป็นต้น

1) ข้อดีของบัตร IC

• ขึ้นรถไฟ/รถบัสได้ สะดวก ไม่ต้องซื้อตั๋วทุกครั้ง
• บางช่วงมี ส่วนลด
• ไม่ต้องพกเหรียญเยอะ เวลาใช้จ่าย

⚠️ แต่ ใช้ขึ้นชินคันเซ็น/รถด่วนพิเศษ/รถบัสด่วน ไม่ได้
→ ความจำเป็นในการซื้อจึงขึ้นอยู่กับว่า ใช้ร่วมกับพาสเดินทางหรือไม่

2) ความต่างกับพาสเดินทาง

• บัตร IC: เติมเงินล่วงหน้า, ใช้ได้กับการเดินทางส่วนใหญ่
• พาสเดินทาง: ใช้ไม่จำกัดในเส้นทาง/ช่วงเวลาเฉพาะ, คุ้ม/ไม่คุ้มขึ้นอยู่กับแผนเที่ยว
  → ควร ตรวจพาสก่อน ตั้งแต่ยังไม่จัดตารางละเอียด

3) บัตรหลักที่พบได้บ่อย

• Suica: JR East (โตเกียว·ซัปโปโร)
• PASMO: รถไฟเอกชนในเขตมหานครโตเกียว
• ICOCA: JR West (โอซาก้า·เกียวโต)
• SUGOCA: JR Kyushu
• nimoca: คิวชู·ฮาโกดาเตะ
• Hayakaken: รถไฟใต้ดินฟุกุโอกะ
• TOICA: JR Central (นาโกย่า)
• manaca: สำนักขนส่งนครนาโกย่า
• Kitaca: JR Hokkaido
• PiTaPa: บัตรหลังจ่ายในคันไซ (ชาวต่างชาติทำไม่ได้)

4) ซื้อบัตรแบบตัวจริง

• ซื้อได้ที่ตู้จำหน่าย/เคาน์เตอร์ในสถานี
• เลือกแบบมีชื่อ/ไม่มีชื่อได้ (แบบมีชื่อทำใหม่ได้เมื่อทำหาย)
• บัตรเด็กต้องพกพาสปอร์ตและซื้อได้ที่เคาน์เตอร์เท่านั้น

5) บัตรแบบมือถือ (เฉพาะ iPhone)

• ออกบัตร Suica, PASMO, ICOCA ได้ในแอป Wallet
• หาก Apple Pay ไม่เชื่อม อาจต้องติดตั้งแอป PASMO เพิ่มเพื่อสมัคร
• ไม่สามารถออกบัตรเด็กได้

6) วิธีใช้

• รถไฟใต้ดิน: แตะที่ประตูตรวจตั๋ว
• รถบัส: แตะตอนขึ้นและ/หรือตอนลง (ตามระบบของเส้นทาง)
• ชำระเงิน: ICカードでお願いします

7) ตรวจยอดเงินคงเหลือ

• บัตรจริง: ที่ประตูตรวจตั๋ว/ตู้จำหน่าย หรือเช็กในแอป TourCast เมนู “ตรวจยอดบัตรโดยสาร”
• มือถือ: ดูได้ทันทีในแอป Wallet

8) วิธีเติมเงิน

• เติมเงินสดที่ตู้จำหน่าย/ร้านสะดวกซื้อ/กับพนักงาน
• มือถือสามารถเติมอัตโนมัติผ่าน Apple Pay ได้

9) การคืนเงิน (Refund)

• คืนเงินได้เฉพาะพื้นที่ที่ซื้อบัตรเท่านั้น
• หักค่าธรรมเนียม 220 เยน และหักเงินมัดจำ 500 เยน
  • หากยอดคงเหลือ ≤ 220 เยน: คืนเฉพาะมัดจำ 500 เยน
  • หากยอดคงเหลือ > 220 เยน: คืนยอดคงเหลือหลังหัก 220 เยน + มัดจำ 500 เยน
  • ตัวอย่าง: เหลือ 500 เยน → 500 - 220 + มัดจำ 500 = คืน 780 เยน
• บัตรมือถือ: ต้องมีบัญชีธนาคารญี่ปุ่น → ชาวต่างชาติแทบคืนเงินไม่ได้

10) ข้อควรระวัง

• หากย้ายไปพื้นที่อื่น หรือเผลอลืมแตะตอนขึ้น/ลง บัตรอาจถูกล็อก และใช้ต่อไม่ได้
• ควรพกเงินสดติดตัวเล็กน้อย เผื่อกรณีเงินในบัตรไม่พอ

เคล็ดลับเฉพาะของ TourCast!

ข้อควรระวังเมื่อใช้บัตรโดยสารกับเส้นทาง JR

ในญี่ปุ่น บริษัทผู้ให้บริการรถไฟแตกต่างกันตามภูมิภาคทำให้ ขอบเขตการใช้บัตรโดยสารก็แตกต่างตามช่วงเส้นทางของแต่ละบริษัทกล่าวง่าย ๆ คือ ช่วงที่ใช้บัตรได้ = เขตที่บริษัท JR นั้นดูแล (ดูภาพด้านล่าง)

ตัวอย่างเช่น ออกจากสถานีโอซาก้าแล้วนั่ง JR ไปสถานีเกียวโต ไม่มีปัญหา เพราะช่วงนี้อยู่ในเขต JR-WEST จึงแตะบัตรเข้า-ออกได้

แต่ถ้าใช้บัตรโดยสารจากสถานีเกียวโตไปสถานีนาโกย่า จะต่างออกไป เนื่องจาก นาโกย่าอยู่ในเขต JR-CENTRAL จึง ไม่สามารถใช้บัตรโดยสารข้ามเขตบริษัทได้

กรณีนี้สามารถแก้ได้ด้วยวิธีต่อไปนี้:

• วิธีแนะนำ: ซื้อตั๋วรายช่วงก่อนขึ้นรถ
• หากขึ้นรถด้วยบัตรโดยสาร อาจถูกคิดค่าโดยสารเฉพาะในเขต JR-CENTRAL ถึงสถานีนาโกย่า และบัตรอาจ ถูกล็อก ได้ หากเป็นเช่นนั้นต้องกลับไปที่สถานีเกียวโตแล้วแสดงบัตรเพื่อชำระ/ปลดล็อกจึงจะใช้ต่อได้ ดังนั้นหากทำได้ควรซื้อตั๋วรายช่วงก่อนขึ้นจะดีกว่า

ที่ ช่วงรอยต่อเขตบริษัท ต้องระวังเรื่องการใช้บัตรโดยสารเป็นพิเศษ

คู่มือรถไฟญี่ปุ่นแบบเข้าใจครบ

ในการท่องเที่ยวญี่ปุ่น รถไฟรวมถึงรถไฟฟ้าและรถไฟใต้ดินเป็นพาหนะที่ขาดไม่ได้

หากเดินทางโดย ไม่เข้าใจประเภทของรถไฟ อาจสับสนหน้างานได้ จึงควรทำความเข้าใจล่วงหน้า

1) ที่นั่งไม่จอง & ที่นั่งจอง

เป็นการแบ่งประเภทที่นั่งพื้นฐานเมื่อใช้รถไฟ

• ที่นั่งไม่จอง (自由席 - จิยูเซกิ, NON-RESERVED) ไม่ระบุที่นั่ง เลือกนั่งได้ตามว่าง
• ที่นั่งจอง (指定席 - ชิเตเซกิ, RESERVED) ระบุที่นั่ง ต้องนั่งตามหมายเลข
• กรีนคาร์ (グリーン車 - กรีนชะ, Green Car) ระดับสูงกว่าที่นั่งจองทั่วไป กว้างและสบายกว่า
• กรันคลาส (グランクラス - กุรังคุระสุ, Gran Class) ระดับสูงสุด เทียบได้กับ First Class บนเครื่องบิน

2) ตั๋วรถด่วนพิเศษ (Limited Express)

เมื่อใช้ ชินคันเซ็นหรือรถด่วนพิเศษ ในญี่ปุ่น โดยทั่วไปต้องมี ตั๋วรถด่วนพิเศษแยกจากตั๋วโดยสารพื้นฐาน และราคาตั๋วรถด่วนพิเศษจะต่างกันตาม ที่นั่งจอง/ไม่จอง/กรีนคาร์ เป็นต้น

① กรณีไม่มีพาสเดินทาง

• เมื่อขึ้นรถด่วนพิเศษหรือชินคันเซ็น ต้อง ซื้อตั๋วโดยสารรายช่วงพร้อมตั๋วรถด่วนพิเศษ (ที่นั่งไม่จอง/ที่นั่งจอง/กรีนคาร์ ฯลฯ)
• ในบางกรณีอาจออกเป็นตั๋วใบเดียวโดยไม่แยกตั๋วโดยสารกับตั๋วรถด่วนพิเศษ

② กรณีมีพาสเดินทาง

• สามารถออกตั๋วรถด่วนพิเศษได้ที่ ตู้จำหน่ายอัตโนมัติหรือเคาน์เตอร์ แต่ บางพาสมีเงื่อนไขจำกัดจำนวนครั้ง
• ตั๋วรถด่วนพิเศษที่ออกได้ด้วยพาสโดยทั่วไปเป็น ตั๋วรถด่วนพิเศษแบบที่นั่งจอง ส่วน ที่นั่งไม่จองสามารถใช้พาสอย่างเดียวได้
• โดยทั่วไป พาสส่วนใหญ่ไม่รวมกรีนคาร์ และต้อง จ่ายเพิ่ม
  • แต่ถ้ามี Green JR Pass จะสามารถออกตั๋วกรีนคาร์ได้

3) การแบ่งตามผู้ให้บริการ

รถไฟในญี่ปุ่นสามารถแบ่งตามผู้ให้บริการได้ดังนี้

• สาย JR
  • เป็นเส้นทางของ กลุ่มบริษัท JR (ตั้งหลังการแปรรูปการรถไฟแห่งชาติญี่ปุ่น)
  • มี JR 6 บริษัทตามภูมิภาค เช่น JR East, JR West ฯลฯ ดูแลแต่ละพื้นที่ และเชื่อมเป็น เครือข่ายทั่วประเทศรวมชินคันเซ็น
  • ในสาย JR เส้นทางที่ไม่ใช่ชินคันเซ็นจะเรียกว่า “ไซไรเซ็น (在来線)”
• รถไฟใต้ดิน 🚇
  • ระบบรางในเมืองใหญ่ที่วิ่ง เป็นหลักในเขตใต้ดิน
  • เช่น Tokyo Metro, Osaka Metro โดยมากเป็นการเดินทางระยะสั้นในเขตเมือง และใช้ ระบบค่าโดยสารตามโซน/ระยะทาง
• รถไฟเอกชน (รวมรถไฟฟ้าชานเมือง)
  • ดำเนินการโดย บริษัทเอกชนที่ไม่ใช่ JR ในเส้นทางบนดิน
  • เช่น Nankai, Tobu, Hankyu, Keio, Keisei เชื่อมเมืองกับชานเมือง และหลายบริษัทมี ขบวนรถด่วนพิเศษของตนเอง

4) การจัดประเภทตามเกณฑ์ระดับชั้น

ระบบรถไฟของญี่ปุ่นโดยหลักสามารถแบ่งได้เป็น ชินคันเซ็น รถด่วนพิเศษ และรถไฟทั่วไป

• ชินคันเซ็นและรถด่วนพิเศษจะแยกเป็นที่นั่งจอง (Reserved) และที่นั่งไม่จอง (Non-reserved) และในบางกรณีอาจเป็น ทุกที่นั่งต้องจอง หรือ มีที่นั่งไม่จองเพียงบางส่วน
• หากถือ ตั๋วที่นั่งไม่จอง จะไม่สามารถนั่งในโบกี้ที่นั่งจองได้ และ นั่งได้เฉพาะโบกี้ที่นั่งไม่จองเท่านั้น หากที่นั่งเต็มต้อง ยืนเดินทาง
• ช่วงหลังมีแนวโน้ม ลดจำนวนโบกี้ที่นั่งไม่จองและเพิ่มโบกี้ที่นั่งจอง ดังนั้นอาจมีกรณีที่ ไม่มีตั๋วที่นั่งจองจะขึ้นไม่ได้

① ชินคันเซ็น 🚄

ชินคันเซ็นเป็นรถไฟความเร็วสูง และจะแบ่งย่อยตามระดับขบวนและสถานีที่จอด เช่น Nozomi, Hikari, Kodama เป็นต้น

• ข้อควรระวังเมื่อนำสัมภาระขนาดใหญ่พิเศษขึ้นชินคันเซ็น
  • สัมภาระขนาดใหญ่ที่ผลรวม 3 ด้านตั้งแต่ 160 ซม. ขึ้นไป (ประมาณกระเป๋าเดินทาง 30 นิ้วขึ้นไป) ต้องระวัง
  • กฎนี้ใช้เฉพาะเส้นทางด้านล่างเท่านั้น
    • โทไคโดชินคันเซ็น (ชินโอซากะ ~ โตเกียว)
    • ซันโยชินคันเซ็น (ชินโอซากะ ~ ฮากาตะ)
    • คิวชูชินคันเซ็น (ฮากาตะ ~ คาโกชิมะ)
    • นิชิคิวชูชินคันเซ็น (ทาเคโอะออนเซ็น ~ นางาซากิ)
  • หากนำสัมภาระขนาดใหญ่ขึ้นรถ ต้องจอง “ที่นั่งจองพร้อมพื้นที่เก็บสัมภาระขนาดใหญ่” เท่านั้น โดยราคาเท่ากับที่นั่งจองทั่วไป
  • หากนำขึ้นโดยไม่จองล่วงหน้า จะถูกเก็บ ค่าธรรมเนียมเพิ่ม 1,000 เยน
  • สัมภาระที่ผลรวม 3 ด้านเกิน 250 ซม. ไม่สามารถนำขึ้นได้
• ชินคันเซ็น ไม่สามารถขึ้นด้วยบัตรโดยสาร/บัตร IC ต้องซื้อตั๋วแยกต่างหากเสมอ
• ตอนจองอาจออกเป็น ตั๋วค่าโดยสารและตั๋วด่วนพิเศษแยกกัน หรือเป็น ตั๋วแบบรวมใบเดียว ก็ได้
  • รายละเอียดดูหัวข้อ ‘วิธีดูตั๋วค่าโดยสารและตั๋วด่วนพิเศษ’

เมื่อนั่งชินคันเซ็นแบบที่นั่งจอง

• กรณีจองล่วงหน้า

เมื่อนั่งชินคันเซ็นแบบที่นั่งไม่จอง

• กรณีจองล่วงหน้า

• กรณีใช้ JR Pass

• หากออกตั๋วเป็น ตั๋วค่าโดยสารและตั๋วด่วนพิเศษแยกกัน ที่ประตูชินคันเซ็นต้อง สอดทั้งสองใบซ้อนกัน จึงจะผ่านได้
• หากใช้ JR Pass ให้สอด/แตะผ่านประตูด้วยพาสเพียงอย่างเดียวได้

เหตุผลที่ส่วนหัวของชินคันเซ็น ยาวและแหลม ไม่ได้มีไว้เพื่อเพิ่มความเร็วเพียงอย่างเดียว เป้าหมายสำคัญคือ ออกแบบเพื่อลดเสียงรบกวน

เมื่อรถไฟวิ่งด้วยความเร็วสูงแล้วเข้าสู่อุโมงค์ อากาศภายในจะถูกอัดตัว และเมื่อรถไฟออกจากอุโมงค์จะเกิดปรากฏการณ์ “Tunnel Sonic Boom” ที่ฟังคล้ายเสียงระเบิด เสียงนี้ก่อให้เกิด ข้อร้องเรียนและผลกระทบรุนแรง ต่อผู้อยู่อาศัยใกล้อุโมงค์ จึงเป็นปัญหาที่ต้องแก้ไขอย่างเร่งด่วน

เพื่อแก้ปัญหา ทีมวิศวกรญี่ปุ่นได้ แรงบันดาลใจจากธรรมชาติ โดยสังเกตว่านกกระเต็นพุ่งลงน้ำแล้วแทบไม่กระเซ็น และพบว่าสาเหตุคือ จะงอยปากที่ยาวช่วยลดแรงต้าน

จากแนวคิดนี้ จึงเกิดการ ออกแบบส่วนหัวชินคันเซ็นให้คล้ายจะงอยปากนกกระเต็น และทำให้ เสียงที่เกิดตอนเข้าสู่อุโมงค์ลดลงอย่างมาก

ดีไซน์ทรงลู่ลมที่ได้มานี้ ทำให้ชินคันเซ็นกลายเป็น สัญลักษณ์ของรถไฟญี่ปุ่นที่ทั้งเร็วและเงียบ ในปัจจุบัน

② รถด่วนพิเศษ 🚆

• รถด่วนพิเศษของญี่ปุ่นโดยทั่วไป ที่นั่งหันไปด้านหน้า และมี พื้นที่เก็บสัมภาระแยก ทำให้เดินทางสะดวก
• แล้วแต่ขบวน อาจเป็นแบบ แยกโบกี้ที่นั่งจอง/ไม่จองชัดเจน หรือเป็นแบบ ไม่แยกโบกี้ แต่แยกตามที่นั่ง
  • Narita Express เป็นตัวอย่างเด่นของรถไฟที่ไม่แยกโบกี้ แต่แยกที่นั่งเป็นจอง/ไม่จอง
  • ในกรณีนี้ ที่นั่งที่ถูกจองไว้จะมีไฟแสดงสถานะเป็นสีเหลือง และเมื่อผู้โดยสารเจ้าของที่นั่งมา ต้องสละที่นั่งให้

• กรณีจอง ที่นั่งจองของรถด่วนพิเศษ

  • กรณีจองล่วงหน้า

  

  

  

  

• กรณีจอง ที่นั่งไม่จองของรถด่วนพิเศษ

  • กรณีจองล่วงหน้า

  

  

  

• รถด่วนพิเศษสามารถใช้บัตรโดยสาร IC แทนตั๋วค่าโดยสารได้

  • ตัวอย่างเช่น เส้นทางสนามบินคันไซ → นันไค นัมบะ หากมีบัตรโดยสาร IC สามารถขึ้นรถไฟราปีตได้โดย ซื้อตั๋วด่วนพิเศษราปีต (520 เยน) เท่านั้น
  • ผ่านประตูตรวจตั๋วด้วยบัตร IC และนั่งตามเลขที่นั่งที่ระบุบนตั๋วด่วนพิเศษ
  • เมื่อมีการตรวจตั๋วบนขบวน ให้แสดงเฉพาะตั๋วด่วนพิเศษ
  • รถไฟโรแมนซ์คาร์ไปฮาโกเนะก็สามารถ จองเฉพาะตั๋วด่วนพิเศษออนไลน์ แล้วซื้อตั๋วค่าโดยสารแยก หรือใช้ Hakone Freepass ได้

• สำหรับ รถด่วนพิเศษที่เป็นที่นั่งจองทั้งหมด ต้อง ออกตั๋วที่นั่งจองล่วงหน้า เท่านั้นจึงจะขึ้นได้

  • เช่น Yufuin no Mori, รถไฟตู้นอน เป็นต้น
  • รถไฟตู้นอนต้องมี ตั๋วด่วนพิเศษสำหรับเตียงนอน แยกต่างหาก และใช้พาสอย่างเดียวไม่ได้

③ รถไฟทั่วไป 🚋

• รถไฟทั่วไปเป็นระบบ เลือกนั่งได้อิสระตามที่นั่งว่าง คล้ายรถไฟใต้ดินหรือรถไฟชานเมือง
  • ในญี่ปุ่น รถไฟใต้ดินและรถไฟชานเมือง (เอกชน/ชานเมือง) แยกกันชัดเจน
  • เนื่องจาก พาสที่ใช้ได้จะแตกต่างกันตามการแบ่งใต้ดิน/ชานเมือง จึงควรเข้าใจการแบ่งของแต่ละพื้นที่ให้ถูกต้อง

• รถไฟทั่วไปยังแบ่งตาม ทิศทางการจัดที่นั่ง เป็น ‘ขบวนที่นั่งข้าง (ที่นั่งเรียงด้านข้าง)’ และ ‘ขบวนที่นั่งหันหน้า (ที่นั่งเรียงตามทิศทางวิ่ง)’

• รถไฟใต้ดินจะ จอดทุกสถานี
• รถไฟชานเมือง/รถไฟเอกชนจะแบ่งประเภทขบวนตามแต่ละสาย โดย ค่าโดยสารเท่ากันแต่จำนวนสถานีที่จอดต่างกัน
  • เช่น ขบวนด่วนพิเศษแบบเร็ว ขบวนด่วนพิเศษ ขบวนด่วนช่วงเวลาเร่งด่วน ขบวนด่วน ขบวนกึ่งด่วนช่วงเวลาเร่งด่วน ขบวนกึ่งด่วน ขบวนด่วนช่วงสั้น ขบวนธรรมดา เป็นต้น
  • คำว่า ‘ด่วนพิเศษ’ ในรถด่วนพิเศษ (Limited Express) กับ ‘ด่วนพิเศษ’ ในรถไฟทั่วไปเป็นคนละความหมาย จึงควรระวังไม่ให้สับสน
  • ตัวอย่างเช่น Keisei Sky Access “Limited Express” แม้มีคำว่า ‘Limited Express’ แต่จัดเป็นรถไฟทั่วไป และ ใช้บัตรโดยสาร IC อย่างเดียวขึ้นได้

• ขบวนธรรมดา คือรถไฟทั่วไปที่จอดทุกสถานี และไม่มีการแยกที่นั่งจอง
  • กล่าวคือ “ขบวนธรรมดา” ในรถไฟทั่วไปหมายถึง ขบวนแบบ Local ที่จอดทุกสถานี
• สามารถขึ้นได้อย่างอิสระด้วยบัตรโดยสาร IC หรือพาสเดินทาง

ตั๋วค่าโดยสารกับตั๋วด่วนพิเศษ ต้องมีแค่ใบเดียวพอไหม?

หากใช้ ชินคันเซ็นหรือรถด่วนพิเศษ โดยทั่วไปในญี่ปุ่นจะออก ตั๋วค่าโดยสารและตั๋วด่วนพิเศษแยกกัน

ตั๋วทั้งสองประเภทมีข้อมูลคนละส่วน และควรดูจุดไหนบ้าง สามารถดูรายละเอียดผ่านตัวอย่างด้านล่าง

1) ตั๋วค่าโดยสาร

1. ต้นทาง: 東京都区内 (TOKYO WARD AREA)
2. วันเดินทาง: FEB 14
3. ระยะเวลาที่ใช้ได้: VALID 3 DAYS

• ใช้ได้ถึงวันที่ 16 กุมภาพันธ์ (นับรวมวันออกเดินทาง)
• ตั๋วระยะทาง 100 กม.ขึ้นไป อนุญาตให้ ลงระหว่างทาง ได้ (ภายในวันหมดอายุ สามารถออกจากประตูแล้วกลับเข้าใหม่ได้)
  • แต่ห้ามย้อนกลับทิศทางเดิม
  • ตั๋วด่วนพิเศษไม่อนุญาตให้ลงระหว่างทาง
• ช่วง 100–200 กม. ใช้ได้ 2 วัน และหลังจากนั้น เพิ่มอีก 1 วันทุก ๆ 100 กม.

4. ปลายทาง: 仙台市内 (SENDAI CITY ZONE)
5. ราคาตั๋ว: ตรวจสอบได้ตอนซื้อ

2) ตั๋วด่วนพิเศษ

ตั๋วด่วนพิเศษ มักออกเมื่อขึ้นชินคันเซ็นหรือรถด่วนพิเศษ และรวมข้อมูล การจองที่นั่ง ของขบวนรถนั้น

รายการสำคัญ:

1. สถานีต้นทาง: 東京 (TOKYO)
2. วันเดินทาง: FEB 14
3. เวลาออก: 12:36
4. ราคาตั๋ว: ระบุในตั๋ว
5. สถานีปลายทาง: 仙台 (SENDAI)
6. ที่นั่งปลอดบุหรี่: ตรวจว่าเป็น NON-SMOKING SEAT หรือไม่
7. ชื่อขบวน: YAMABIKO 53
8. หมายเลขตู้: CAR 7
9. หมายเลขที่นั่ง: SEAT 7E

ตั๋วด่วนพิเศษใช้ได้เฉพาะขบวนและที่นั่งที่ระบุ จึงต้องตรวจสอบ เวลาออกและข้อมูลที่นั่ง ให้แน่ชัด

หากขึ้นคนละขบวนหรือพลาดเวลา จะใช้ที่นั่งนั้นไม่ได้และอาจมี ค่าใช้จ่ายเพิ่ม 🚨

• หากขบวนยังไม่ออก สามารถเปลี่ยนได้ 1 ครั้ง

เคล็ดลับเฉพาะของ TourCast!

วิธีใช้ตั๋วค่าโดยสารให้ถูกต้อง (และวิธีไม่ให้บัตร IC ใช้งานไม่ได้)

จากภาพตั๋วค่าโดยสารด้านบน จะเห็นว่าต้นทางและปลายทางไม่ได้ระบุชื่อสถานีแบบเจาะจง แต่ระบุเป็น 東京都区内(เขตโตเกียว), 仙台市内(เขตเซ็นได)

ในทางกลับกัน ตั๋วด่วนพิเศษของช่วงทางเดียวกันจะระบุชื่อสถานีชัดเจน เช่น 東京(โตเกียว), 仙台(เซ็นได)

ความแตกต่างนี้เกิดจากการใช้ 'ข้อยกเว้นในการคำนวณค่าโดยสาร'

• ระบบนี้ใช้กับ สาย JR เท่านั้น

หากเดินทางด้วยรถไฟระยะทาง ตั้งแต่ 201 กม.ขึ้นไป ต้นทางและปลายทางจะถูกระบุเป็น “โซน” (เช่น เขตโตเกียว เขตเซ็นได) และสถานี JR ภายในโซนนั้น สามารถเดินทางด้วยตั๋วค่าโดยสารได้โดยไม่คิดเพิ่ม

ตัวอย่าง: สถานีชินจูกุ → สถานีโตเกียว (ยามาโนเตะไลน์) → ขึ้นชินคันเซ็นได้ (ไม่คิดเพิ่ม)

อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ทุกสถานีจะเข้าข่าย ต้องตรวจสัญลักษณ์ที่ระบุบนตั๋ว

• ตัวอย่าง: 区 東京都区内 / 仙 仙台市内
• ช่วงทาง 101–200 กม.: 山 รวมยามาโนเตะไลน์ได้
• ดูด้านขวาของภาพจะเห็น 山 区

มีทั้งหมด 11 พื้นที่ 12 โซนทั่วประเทศ:

• 区 เขตโตเกียว
• 山 ภายในยามาโนเตะไลน์ โตเกียว
• 浜 เขตโยโกฮามะ
• 名 เขตนาโกยา
• 京 เขตเกียวโต
• 阪 เขตโอซากะ
• 神 เขตโกเบ
• 広 เขตฮิโรชิมะ
• 九 เขตคิตะคิวชู
• 福 เขตฟุกุโอกะ
• 仙 เขตเซ็นได
• 札 เขตซัปโปโร

ดูข้อมูลค่าโดยสารพื้นฐานของ JR East

ตัวอย่าง 1: สถานีเท็นโนจิ โอซากะ → สถานีชินจูกุ โตเกียว

• ตรวจว่าตั๋วค่าโดยสารระบุ 阪 เขตโอซากะ - 区 เขตโตเกียว
• สามารถใช้สาย JR ไปถึงสถานีชินโอซากะได้
• หากลงระหว่างทาง ตั๋วค่าโดยสารจะเป็นโมฆะ
• ชินโอซากะ → ชินคันเซ็น → ถึงสถานีโตเกียว
• โตเกียว → ชินจูกุ (สายโซบุ/ยามาโนเตะ) → ผ่านด้วยตั๋วค่าโดยสาร

ตัวอย่าง 2: สถานีนัมบะ โอซากะ → สถานีชินจูกุ โตเกียว

• เนื่องจากนัมบะไม่ใช่สถานี JR จึงต้องจ่ายค่าใต้ดินแยก
• นั่งสายมิโดสึจิ → ชินโอซากะ → ชินคันเซ็น → ถึงสถานีโตเกียว
• โตเกียว → ชินจูกุ (สายโซบุ/ยามาโนเตะ) → ผ่านด้วยตั๋วค่าโดยสาร

ตัวอย่าง 3: สถานี JR ยาโอะ โอซากะ → สถานีชิงาซากิ โตเกียว

• ทั้งสองฝั่งอยู่นอกโซนข้อยกเว้น
• ยาโอะ → ชินโอซากะ: ใช้บัตรโดยสาร IC
• ที่ประตูเปลี่ยนสาย ให้สอดตั๋วค่าโดยสารก่อน แล้วแตะบัตร IC ทีหลัง
• หาก สอดแต่ตั๋วค่าโดยสารแล้วผ่าน บัตร IC จะไม่ถูกตัดยอดถูกต้องและอาจใช้งานไม่ได้
• ถึงโตเกียวแล้ว: ไปสถานีชิงาซากิ → ต้องชำระส่วนต่างค่าโดยสาร (การปรับยอดโนริโคชิ)

ดูข้อควรระวังเมื่อใช้ Suica เชื่อมต่อกับเส้นทางของบริษัทอื่น

รถไฟใต้ดินญี่ปุ่น มือใหม่ก็ไม่หลงทาง

หากอยากขึ้นรถไฟในญี่ปุ่นแบบสะดวก แนะนำให้ใช้ เส้นทางจาก Google Maps ให้มากที่สุด

ตัวอย่างเช่น เมื่อค้นหาใน Google Maps จะมีข้อมูลทิศทางอย่าง ไปทางชิบูยะ/ชินากาวะ พร้อมทั้งแสดง หมายเลขชานชาลา (เช่น 14)
เพียงดูหมายเลขชานชาลาในสถานี ก็จะเดินได้อย่างไม่สับสนและไปถูกทางได้ง่าย

หากหมายเลขชานชาลาเขียนเป็น 3/4 หมายถึง มีรถวิ่งทั้งสองฝั่งของชานชาลา
ในกรณีนี้ เมื่อถึงชานชาลาให้ตรวจ ทิศทางการวิ่งของรถไฟ แล้วขึ้นได้เลย

ตัวอย่างที่เห็นเป็น E2 คือ หมายเลขทางออก

• หากฝั่งต้นทางมีเลขทางออก → คือชานชาลาขึ้นที่ใกล้ที่สุด

• หากฝั่งปลายทางมีเลขทางออก → คือทางออกลงที่ใกล้ที่สุด

• หากพิมพ์แค่ชื่อสถานีใน Google Maps บางครั้งอาจไม่แสดงหมายเลขทางออก

• หลายกรณีต้องพิมพ์เป็น ชื่ออาคาร/ชื่อสถานที่ จึงจะแสดงข้อมูลทางออก

“Remain on Board” หมายถึงอะไร?

เวลาเช็กเส้นทางใน Google Maps หรือแอปค้นหาเส้นทาง อาจเห็นข้อความ "Remain on Board"

หมายถึง ขบวนรถไฟเป็นขบวนเดิม แต่เปลี่ยนสาย/เส้นทางที่ให้บริการ
กล่าวคือ ไม่ต้องลงกลางทาง ให้นั่งต่อไปได้เลย (อาจมีการเปลี่ยนคนขับ/พนักงานประจำขบวน)

วิธีคิดค่าโดยสาร/การชำระเงิน

1. กรณีจ่ายเงินสด

   • คำนวณค่าโดยสารจากสถานีต้นทางถึงปลายทาง แล้วซื้อตั๋ว

2. กรณีใช้บัตรโดยสาร IC

   • แตะบัตรตามปกติและขึ้นได้เลย ไม่ต้องทำขั้นตอนพิเศษ

3. กรณีใช้พาสเดินทาง

   • พาสครอบคลุมทั้งเส้นทาง: ไม่มีปัญหา
   • ต้นทางอยู่ในพาส แต่ปลายทางไม่อยู่ในพาส:
     ที่สถานีปลายทางให้แสดงพาสกับเจ้าหน้าที่ และ ชำระส่วนต่างด้วยเงินสด/บัตร IC
   • ต้นทางไม่อยู่ในพาส แต่ปลายทางอยู่ในพาส:
     จากต้นทางถึงจุดเริ่มพื้นที่พาส ให้ ซื้อตั๋วเที่ยวเดียว/แตะบัตร IC → ถึงปลายทางแล้วแสดงพาส + ตั๋วต่อเจ้าหน้าที่

รถบัสญี่ปุ่น มีกติกาการขึ้นลงเฉพาะ

รถบัสในเมืองของญี่ปุ่นไม่ได้มีแค่แบบ ขึ้นประตูหน้า ลงประตูหลัง เหมือนเกาหลี แต่ แตกต่างกันตามพื้นที่ สายรถ และระบบค่าโดยสาร
ครั้งแรกอาจสับสน จึงควรรู้ไว้ล่วงหน้า

1) ตรวจสอบปลายทางรถบัส

• ตรวจ หมายเลขรถบัส ปลายทาง และจุดแวะ จากป้ายไฟด้านหน้า/ด้านข้างก่อนขึ้น

2) วิธีขึ้นรถบัส

• รถบัสที่มีประตูหน้าอย่างเดียว
  • รถบัสทางไกล: แสดงตั๋วโดยสารแล้วขึ้นประตูหน้า
  • รถบัสในเมืองบางสาย: รับบัตรคิว แล้วค่อยชำระตอนลง

• รถบัสที่มีประตูหน้า/หลัง
  • ขึ้นประตูหน้า → ลงประตูหลัง (ระบบเหมาจ่าย/อัตราคงที่)

• ขึ้นประตูหลัง → ชำระที่ประตูหน้าแล้วลง (ระบบคิดตามระยะทาง)

3) ข้อควรระวังหลังขึ้นรถ

• นั่งที่นั่งว่าง จับราว
• แลกธนบัตรต้องทำตอนรถจอดเท่านั้น
• ตรวจสอบป้ายไฟ/ประกาศเพื่อดูชื่อป้ายรถเมล์

4) กดปุ่มขอลง

• เมื่อใกล้ถึงป้ายที่จะลง ให้กดปุ่ม
• ตรวจสอบหมายเลขบัตรคิว ↔ ค่าโดยสารบนป้ายไฟ

5) ชำระเงินแล้วลงรถ

• ลงรถหลังรถหยุดสนิทเท่านั้น
• เงินสด: ใส่บัตรคิว + เงินจำนวนพอดี หากต้องการเงินทอน ให้ใช้เครื่องแลกเฉพาะธนบัตร 1,000 เยน
  • ไม่มีระบบทอนเงินอัตโนมัติ
  • ค่าโดยสารเด็ก = ครึ่งหนึ่งของผู้ใหญ่ (ปัดเป็นหน่วย 10 เยน)

• พาสเดินทาง: ใส่บัตรคิวและแสดงพาส
• บัตร IC: แตะตอนลง
  • หาก ใช้บัตรใบเดียวจ่ายให้หลายคน ให้แจ้งจำนวนคนกับคนขับก่อน/หลังขึ้น แล้วค่อยชำระ
  • ผู้โดยสารเพิ่มให้รับบัตรคิวตอนขึ้น และตอนลงใส่บัตรคิวเพื่อชำระ

คู่มือแท็กซี่ญี่ปุ่นแบบครบถ้วน

ญี่ปุ่นมีวัฒนธรรมกลับบ้านก่อนรถไฟเที่ยวสุดท้ายเป็นเรื่องปกติ เหตุผลหลักคือ ค่าแท็กซี่แพง 🚖

• ระยะเริ่มต้น 2–3 กม. → ประมาณ 1,200–1,300 เยน
• หากมีสัมภาระมากหรือมีผู้โดยสาร 3–4 คน อาจเป็นทางเลือกที่คุ้มค่ากว่าได้

ข้อมูลพื้นฐาน

• แท็กซี่ทั่วไปนั่งได้: ผู้ใหญ่สูงสุด 4 คน (อ้างอิงอายุ 12 ปีขึ้นไป)
• ต้องคาดเข็มขัดนิรภัยทุกที่นั่ง
• ผู้ใหญ่ 2 คน + เด็กอายุต่ำกว่า 12 ปี 3 คน อาจทำได้ (ขึ้นกับรถ)
• ประตูหลังเป็นประตูอัตโนมัติ → ระวังอย่าเปิดหรือปิดด้วยมือ
• หลังลงรถ คนขับจะบันทึกข้อมูลการโดยสาร (ช่วยติดตามของหายได้)

1) ค้นหาค่าแท็กซี่

• แอป Japan Travel

2) แอปเรียกแท็กซี่

• ขั้นตอนทั่วไป: ระบุตำแหน่งปัจจุบัน → ปลายทาง → เรียกรถ

ประเภทแอป:

1. Uber

   • ในญี่ปุ่นมี โปรโมชัน/ส่วนลดมากที่สุด
   • ลงคูปองท้องถิ่นได้
   • หลายคนสลับกันใช้คูปองได้
   • ไม่สามารถใช้คูปองซ้อนกันได้

2. DiDi

   • แอปจากจีน รองรับเฉพาะภาษาอังกฤษ
   • เรียกผ่านการเชื่อมกับ Google Maps ได้

3. Go

   • แอปแท็กซี่หลักของญี่ปุ่น
   • หากภาษาของเครื่องไม่ใช่ญี่ปุ่น → UI เป็นภาษาอังกฤษ
   • เรียกผ่านการเชื่อมกับ Google Maps ได้