คู่มือท่องเที่ยวชิโกกุ

คำนำ

1) 4 เกาะหลักของญี่ปุ่น

ฮนชู (本州) ที่มีโตเกียว นาโกย่า โอซาก้า, คิวชู (九州) ที่มีฟุกุโอกะ ยูฟุอิน คาโกชิมะ มิยาซากิ, ฮอกไกโด (北海道) ที่มีซัปโปโร โอตารุ และ ชิโกกุ (四国) ซึ่งมีที่มาจาก 4 แคว้น คือ 4 เกาะหลักของญี่ปุ่น

2) ที่มาของชื่อ “ชิโกกุ”

“ชิโกกุ (四国)” ตามตัวอักษรหมายถึง 4 แคว้น ในอดีตมี 4 พื้นที่ดังต่อไปนี้ และชื่อนี้ได้สืบต่อมาเป็นเขตการปกครองในปัจจุบัน

โดยเฉพาะ ซานุกิอุด้ง ซึ่งเป็นอุด้งที่มีชื่อเสียงของญี่ปุ่น มีต้นกำเนิดจากแคว้นซานุกิเดิม หรือก็คือ จังหวัดคางาวะ (โซนทาคามัตสึ) ในปัจจุบัน
และการแสดงดั้งเดิมของโทคุชิมะอย่าง อาวะโอโดริ (阿波おどり) ก็มีที่มาจาก แคว้นอาวะ (阿波) เดิม ตามชื่อเช่นกัน

3) ลักษณะเด่นของชิโกกุ

ชิโกกุเป็นเกาะที่มีขนาด เล็กที่สุดในบรรดา 4 เกาะหลัก และมีพื้นที่ภูเขามาก ทำให้ในนโยบายพัฒนาของรัฐบาลญี่ปุ่นมักถูกจัดเป็นลำดับรอง ระดับการพัฒนาโดยรวมถือว่า ต่ำกว่าคิวชู ฮอกไกโด และแม้แต่โอกินาว่า

อย่างไรก็ตาม ด้วยลักษณะนี้เอง ชิโกกุจึงถูกประเมินว่าเป็นพื้นที่ที่นักเดินทางสามารถสัมผัส ความสงบแบบเมืองเล็กญี่ปุ่นและบรรยากาศท้องถิ่นที่เป็นเอกลักษณ์ ได้อย่างชัดเจน ภาพหมู่บ้านที่ไม่ถูกทำให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวมากเกินไปและบรรยากาศดั้งเดิมยังคงได้รับการอนุรักษ์ไว้อย่างดี เหมาะสำหรับผู้ที่อยากสัมผัสเสน่ห์เมืองเล็กของญี่ปุ่น

ข้อมูลเที่ยวบิน

ปัจจุบันเส้นทางบินตรงไปชิโกกุมีดังนี้

ไม่มีเส้นทางบินตรงไปโทคุชิมะและโคจิ โดยทั่วไปการเดินทางเข้าสู่ชิโกกุมักผ่าน มัตสึยามะและทาคามัตสึ

สำหรับนักท่องเที่ยวจากไทเป เมื่อเที่ยวชิโกกุสามารถจัดเป็นแบบ “เข้าเมืองมัตสึยามะ (IN) → ออกทาคามัตสึ (OUT)” ได้เช่นกัน แต่เนื่องจากใช้เวลาเดินทางระหว่างเมืองค่อนข้างนาน จึงควรตรวจสอบเวลาเดินทางด้านล่างก่อนจองตั๋ว

• มัตสึยามะ - ทาคามัตสึ

  • รถไฟด่วนพิเศษ ใช้เวลาประมาณ 2 ชั่วโมง 30 นาที, ที่นั่งจองล่วงหน้า เที่ยวเดียว 6,890 เยน

• ทาคามัตสึ - โทคุชิมะ

  • รถไฟด่วนพิเศษ ใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมง 10 นาที, ที่นั่งจองล่วงหน้า เที่ยวเดียว 3,570 เยน

วางแผนเที่ยวชิโกกุ

ชิโกกุมีขนาดเมืองไม่ใหญ่ หากเป็นทริปที่เดินเที่ยวเฉพาะ โซนใจกลางเมืองแบบเบา ๆ ใช้เวลา 2 คืน 3 วันก็เพียงพอ หากต้องการรวมทริปใกล้เคียง เช่น ทัวร์รถบัสแบบไปเช้าเย็นกลับ แนะนำราว 3 คืน 4 วัน จะเหมาะสม

โดยเฉพาะทาคามัตสึสามารถเพิ่มทริป โอคายามะ·คุราชิกิแบบไปเช้าเย็นกลับ หรือจัด นาโอชิมะ·โชโดะชิมะ แบบวันละ 1 วันได้ หากบินเข้าออกทาคามัตสึแบบไป-กลับ ก็สามารถจัดเป็น 4 คืน 5 วัน ได้อย่างคุ้มค่า

อย่างไรก็ตาม หากเป็นพื้นที่อื่น ๆ และมีเวลา 4 คืน 5 วันขึ้นไป จะมีประสิทธิภาพมากกว่าหาก จัดทริปรวมอย่างน้อย 2 จังหวัด

เพื่อลดเวลาเดินทางและค่าเดินทาง วิธีที่สมเหตุสมผลที่สุดคือ เข้าเมืองมัตสึยามะ (IN) → ออกทาคามัตสึ (OUT) (หรือกลับกัน) โดย แยกจองตั๋วเครื่องบินตามเมือง

ในทางกลับกัน หากไม่ทราบรูปแบบนี้และจองตั๋วไป-กลับเมืองเดียวไว้ก่อน แม้จะมีข้อดีคือจัดตารางได้สบายขึ้น แต่เส้นทางการเที่ยวอาจจำเจและรู้สึกน่าเบื่อได้

ดังนั้นควร พิจารณาการเลือกตั๋วเครื่องบินอย่างรอบคอบตามรูปแบบการจัดทริป

ข้อควรระวังเมื่อเที่ยวชิโกกุ

เมืองใหญ่มักมีคนพลุกพล่านและอาจมีพื้นที่ที่ความปลอดภัยอ่อนแอ แต่ในทางกลับกัน เมืองเล็กมีพื้นที่ที่คนไม่ค่อยผ่านมากจำนวนมาก จึงอาจเกิด ความเสี่ยงในอีกรูปแบบหนึ่ง ได้

ดังนั้นหลังช่วงเย็นเป็นต้นไป ควร หลีกเลี่ยงการเดินผ่านย่านสถานบันเทิงของแต่ละเมือง หรือการเดินทางคนเดียวในที่ที่แทบไม่มีผู้คน โดยเฉพาะพื้นที่ที่นักท่องเที่ยวน้อย ควรสังเกตสภาพแวดล้อมรอบตัวระหว่างการเดินทางเพื่อความปลอดภัย

บุคคลสำคัญที่ควรรู้เมื่อเที่ยวชิโกกุ

โคโบไดชิ (弘法大師) ซึ่งเกิดในปี 774 ที่แคว้นซานุกิเดิม หรือก็คือ จังหวัดคางาวะ ในปัจจุบัน เป็นผู้ก่อตั้ง นิกายชิงงง (真言宗) ซึ่งเป็นหนึ่งในนิกายของพุทธศาสนา
เมื่อเดินทางในชิโกกุ จะพบสถานที่ที่เกี่ยวข้องกับโคโบไดชิได้ไม่ยาก

มีตำนานเล่าว่าในหมู่บ้านที่ขาดแคลนน้ำ โคโบไดชิใช้ไม้เท้ากระแทกพื้นแล้วทำให้น้ำพุผุดขึ้นมา และ วัดยาชิมะจิ (屋島寺) ซึ่งต้องผ่านเมื่อขึ้นไปจุดชมวิว “ยาชิมะ” ในทาคามัตสึ ก็เป็น วัดลำดับที่ 84 จากวัดทั้ง 88 แห่งของเส้นทางแสวงบุญโอเฮ็นโระ ด้วย

2) โอเฮ็นโระ (お遍路) คืออะไร

โอเฮ็นโระ (お遍路) หมายถึงการแสวงบุญที่เริ่มจากโทคุชิมะ แล้ววนผ่านโคจิ เอฮิเมะ และคางาวะ เพื่อเยี่ยมชม วัดทั้งหมด 88 แห่งที่โคโบไดชิเคยปฏิบัติธรรมและพำนัก
หากระหว่างทางเห็นคนสวมหมวกงอบ เสื้อสีขาว ถือกระเป๋าและไม้เท้าเดินอยู่ นั่นคือผู้แสวงบุญที่กำลังปฏิบัติ “โอเฮ็นโระ”

ผู้แสวงบุญโอเฮ็นโระมักสะพายกระเป๋าที่มีคำว่า “同行二人 (どうぎょう ににん, โดเงียว-นินิน/โดโค-นินิน)” เขียนไว้ ซึ่งสื่อความหมายทางศรัทธาว่า “ไม่ได้เดินทางเพียงลำพัง แต่เดินร่วมกับโคโบไดชิ” และถือเป็นวลีที่แทนจิตวิญญาณสำคัญของการปฏิบัติโอเฮ็นโระ

3) ความยากและความหมายเชิงสัญลักษณ์ของการแสวงบุญ

ตามประเพณี โอเฮ็นโระถูกมองว่าเป็นการปฏิบัติที่หนักหน่วงถึงขั้นต้องเตรียมใจเผชิญความตาย ระยะทางรวมยาวประมาณ 1,400 กม. และมีเรื่องเล่าว่าในอดีต หากเสียชีวิตระหว่างทาง ไม้เท้าจะกลายเป็นป้ายหลุมศพของผู้นั้น

ที่วัดแต่ละแห่งสามารถประทับตรา (สแตมป์/ตราประทับ) ได้ และบางคนยังขอลายเซ็นเขียนมือจากเจ้าหน้าที่วัดเพิ่มเติม ผู้แสวงบุญสามารถประทับตราบน ชุดสีขาว ได้ด้วย โดยชุดนี้ บางครั้งยังถูกใช้เป็นชุดสำหรับสวมเมื่อเสียชีวิต โอเฮ็นโระจึงไม่ใช่เพียงการเดินทาง แต่เป็นเส้นทางปฏิบัติที่ลึกซึ้งในการใคร่ครวญทั้งชีวิตและความตาย