สรุปการเดินทางในชิโกกุแบบครบถ้วน

คำนำ

ชิโกกุเป็นภูมิภาคที่ เครือข่ายขนส่งสาธารณะไม่ได้หนาแน่น เหมือนเมืองใหญ่ของญี่ปุ่น อย่างไรก็ตาม ไม่ได้หมายความว่าเดินทางลำบาก แต่ควรเข้าใจว่า ไม่มีชินคันเซ็นและรถไฟใต้ดิน และจำนวนเที่ยวรถบัสกับรถไฟมีไม่มาก

ในทางกลับกัน เนื่องจากไม่มีรถไฟใต้ดิน โครงสร้างระบบขนส่งจึงค่อนข้างเรียบง่ายและเข้าใจได้ง่าย โดยแบ่งออกเป็น เส้นทาง JR และ รถไฟเอกชน เพียงแยกสองส่วนนี้ให้ชัดเจนก็เพียงพอ

การแบ่งประเภทเส้นทางรถไฟ

ระบบรถไฟในชิโกกุ ส่วนใหญ่เป็นเส้นทางของ JR ชิโกกุ และนอกเหนือจากนั้นจะเป็น เส้นทางรถไฟเอกชน ที่ดำเนินการแยกตามแต่ละจังหวัด ดังนั้น เพียงรู้ว่า JR ชิโกกุมีเส้นทางใดบ้าง และแยกเส้นทางรถไฟเอกชนตามพื้นที่ ก็สามารถเข้าใจโครงข่ายรถไฟของชิโกกุได้ไม่ยาก

อย่างไรก็ตาม การเข้าใจโครงสร้างนี้อย่างถูกต้องถือเป็นก้าวแรกของการท่องเที่ยวชิโกกุ เพราะส่งผลโดยตรงต่อ การเลือกซื้อและการใช้บัตรโดยสาร รวมถึง การวางแผนเส้นทางท่องเที่ยวอย่างมีประสิทธิภาพ

1. เส้นทาง JR

เส้นทาง JR สามารถมองได้ว่าเป็นเส้นทางหลักที่เชื่อมแต่ละพื้นที่ เช่น มัตสึยามะ – ทาคามัตสึ ประกอบด้วย 7 สายหลักดังต่อไปนี้ เพียงทราบว่าแต่ละจังหวัดมีสายใดบ้างก็เพียงพอ

• สายโยซัง - จังหวัดเอฮิเมะ, จังหวัดคางาวะ
• สายโคโตคุ - จังหวัดคางาวะ, จังหวัดโทคุชิมะ
• สายนันโตะ - จังหวัดโทคุชิมะ
• สายมุงิ - จังหวัดโทคุชิมะ
• สายโทคุชิมะ - จังหวัดโทคุชิมะ
• สายโดซัง - จังหวัดคางาวะ, จังหวัดโคจิ
• สายโยโดะ - จังหวัดเอฮิเมะ, จังหวัดโคจิ

2. รถไฟเอกชน

1) มัตสึยามะ (จังหวัดเอฮิเมะ) · อิโยะเท็ตสึ (伊予鉄道)

• รถราง: รถรางวิ่งรอบตัวเมืองมัตสึยามะ
  • อิโยะเท็ตสึ สายคันโจ อิโยะเท็ตสึ สายมัตสึยามะชิเอกิ อิโยะเท็ตสึ สายหน้า JR มัตสึยามะ อิโยะเท็ตสึ สายฮนมาจิ รถไฟโดเร็มง (รถไฟบ๊อตจัง)
• เส้นทางรถไฟฟ้า
  • อิโยะเท็ตสึ สายทาคาฮามะ อิโยะเท็ตสึ สายโยโกกาวะชิน อิโยะเท็ตสึ สายกุนจู

2) ทาคามัตสึ (จังหวัดคางาวะ) · รถไฟฟ้าทาคามัตสึ-โคโตฮิระ (โคโตเด็น)

• สายโคโตฮิระ สายนางาโอะ สายชิโดะ

3) โทคุชิมะ (จังหวัดโทคุชิมะ) · รถไฟอาซะไคกัน (阿佐海岸鉄道)

• DMV Kainanshishikui Line
• ระบบ DMV (Dual Mode Vehicle) ที่ประสบความสำเร็จในการให้บริการเชิงพาณิชย์เป็นแห่งแรกในญี่ปุ่น
• ยานพาหนะไฮบริดที่ผสานรถบัสและรถไฟ
  • วิ่งบนถนนเหมือนรถบัส
  • วิ่งบนรางเหมือนรถไฟ
• ช่วงให้บริการ: หมู่บ้านวัฒนธรรมอาวะไคนัน – (รถบัส) – สถานีอาวะไคนัน – (รถไฟ) – สถานีคันโนอุระ – (รถบัส) – มิจิโนะเอกิ ชิชิคุอิออนเซ็น
• มีที่นั่งเพียง 18 ที่นั่ง หากเต็มอาจไม่สามารถขึ้นได้ หากต้องการโดยสาร แนะนำให้จองล่วงหน้า เว็บไซต์รถไฟอาซะไคกัน หน้าจองรถไฟอาซะไคกัน

4) โคจิ (จังหวัดโคจิ)

• โทซะเด็น (รถราง)
  • Streetcar Tosaden
  เว็บไซต์โทซะเด็น
• รถไฟโทซะคุโระชิโอะ (土佐くろしお鉄道)
  • รถไฟโทซะคุโระชิโอะ สายอาซะ รถไฟโทซะคุโระชิโอะ สายนากามุระ Nakamura Sukumo Line
  เว็บไซต์รถไฟโทซะคุโระชิโอะ

บัตรโดยสาร

ในชิโกกุ มีเส้นทางที่ไม่สามารถใช้บัตรโดยสารได้มากกว่า โดยเฉพาะจังหวัดโทคุชิมะและจังหวัดโคจิไม่รองรับการใช้บัตรโดยสารทั้งหมด ส่วนพื้นที่ที่สามารถใช้บัตรโดยสารได้จำกัดเฉพาะ จังหวัดเอฮิเมะ (มัตสึยามะ) และ จังหวัดคางาวะ (ทาคามัตสึ) ในบางเส้นทางเท่านั้น

ด้านล่างเป็นรายละเอียดการใช้งานตามแต่ละพื้นที่

1. จังหวัดเอฮิเมะ (มัตสึยามะ ฯลฯ)

อิโยะเท็ตสึ (伊予鉄道) รองรับการใช้บัตรโดยสารในพาหนะต่อไปนี้

• รถบัสสนามบิน รถราง รถไฟฟ้า และรถบัสในเมือง
• เมื่อใช้บัตรโดยสาร จะได้รับส่วนลดจากค่าโดยสารพื้นฐาน ผู้ใหญ่ 20 เยน เด็ก 10 เยน
• พื้นที่ที่ไม่รองรับบัตรโดยสาร
• เส้นทางรถไฟและรถบัสอื่นทั้งหมด รวมถึง JR ไม่รองรับบัตรโดยสาร
• สถานที่จำหน่าย ICOCA – ICOCA ที่มีสัญลักษณ์นกเพนกวิน
  • ศูนย์จำหน่ายตั๋วอิโยะเท็ตสึ
  • บางสถานี เท่านั้น (จำหน่ายแบบจำกัด)

2. จังหวัดคางาวะ (ทาคามัตสึ ฯลฯ)

รถไฟฟ้าทาคามัตสึ-โคโตฮิระ (โคโตเด็น) รองรับการใช้บัตรโดยสารในพาหนะต่อไปนี้

• รถไฟโคโตเด็น รถบัสโคโตเด็น และรถบัสสนามบิน
• แตกต่างจากเอฮิเมะ ไม่มีระบบส่วนลดค่าโดยสารเพิ่มเติม
• จังหวัดคางาวะเป็นจังหวัดเดียวในชิโกกุที่ สามารถใช้บัตรโดยสารกับเส้นทาง JR ได้
  • ทุกสถานีในช่วงสถานีทาคามัตสึ – สถานีทาโดสึ
  • สถานีกันออนจิ สถานีทาคุมะ สถานีโคโตฮิระ สถานีเซ็นสึจิ สถานีริทสึรินโคเอนคิตะงุจิ สถานีริทสึริน และสถานียาชิมะ
  • สามารถใช้ได้กับสถานี JR ในภูมิภาคอื่นของฮนชูด้วย
  ขอบเขตการใช้ JR
• สถานที่จำหน่าย SHIKOKU ICOCA – ICOCA ที่ไม่มีสัญลักษณ์นกเพนกวิน
  • สามารถซื้อได้ที่เคาน์เตอร์สถานี ทาคามัตสึ ซากาอิเดะ อุตาซึ มารุกาเมะ ทาโดสึ ทาคุมะ กันออนจิ เซ็นสึจิ โคโตฮิระ และริทสึริน (ไม่จำหน่าย ICOCA สำหรับเด็ก)
  • ใช้งานได้เช่นเดียวกับบัตรโดยสารจากภูมิภาคอื่นในพื้นที่ที่รองรับ
  ดูรายละเอียด SHIKOKU ICOCA

พาสรถไฟและรถบัสชิโกกุ

พาสที่แนะนำด้านล่างเป็น พาสแบบครอบคลุมทั้งชิโกกุ ส่วนพาสท้องถิ่นของแต่ละจังหวัด (เอฮิเมะ คางาวะ โทคุชิมะ โคจิ) จะอธิบายแยกไว้ใน 「ชิโกกุ ตอนที่ 2 – คู่มือการเดินทางรายพื้นที่」

1. ALL SHIKOKU Rail Pass

ALL SHIKOKU Rail Pass เป็นพาสที่สามารถใช้โดยสาร เส้นทาง JR ชิโกกุทั้งหมด และระบบขนส่งที่เข้าร่วมได้แบบไม่จำกัดตลอดระยะเวลาที่กำหนด

1) ประเภทและราคา

• บัตร 3 วัน: 12,000 เยน / 4 วัน: 15,000 เยน / 5 วัน: 17,000 เยน / 7 วัน: 20,000 เยน
• เด็กราคาครึ่งหนึ่ง และหากซื้อในญี่ปุ่นจะเพิ่มราคา 500 เยน

2) เส้นทางที่ใช้ได้

• เส้นทาง JR ชิโกกุทั้งหมด
  • รถด่วนพิเศษ และรถไฟธรรมดา (ที่นั่งไม่ระบุ)
  • เดินทางได้ถึงสถานีโคจิมะ (児島駅) จังหวัดโอคายามะ
• เอฮิเมะ (มัตสึยามะ): อิโยะเท็ตสึ
  • ⚠️ ไม่สามารถใช้ได้หลังวันที่ 7 มีนาคม 2026
• คางาวะ (ทาคามัตสึ): รถไฟฟ้าทาคามัตสึ-โคโตฮิระ (โคโตเด็น)
• โทคุชิมะ: รถไฟอาซะไคกัน
• โคจิ: โทซะเด็น (รวมรถราง), รถไฟโทซะคุโระชิโอะ
• เรือเฟอร์รี่ ทาคามัตสึ ↔ โชโดะชิมะ (โชโดะชิมะเฟอร์รี่)
• รถบัสโอลีฟทั่วเกาะโชโดะชิมะ

3) เส้นทางที่ใช้ไม่ได้

• Sunrise Seto (รถไฟตู้นอนสายโตเกียว)
• รถไฟบ๊อตจัง มัตสึยามะ
• รถบัสและเรือเฟอร์รี่ทั้งหมด ที่ไม่ได้ระบุไว้ข้างต้น

4) ข้อควรทราบ

• หากต้องการใช้ที่นั่งระบุ ต้องซื้อคูปองที่นั่งระบุสำหรับ ALL SHIKOKU Rail Pass แยกต่างหาก
  • ผู้ใหญ่ 1,200 เยน (4 ใบ) / เด็ก 600 เยน (4 ใบ)
  ดูรายละเอียดคูปองที่นั่งระบุ
• รถไฟอันปังแมน (アンパンマン)
  • รถไฟท่องเที่ยวที่ตกแต่งลวดลายอันปังแมนในขบวนรถด่วนพิเศษ
  • สามารถใช้ ALL SHIKOKU Rail Pass ขึ้น ที่นั่งไม่ระบุ ได้
  ดูรายละเอียดรถไฟอันปังแมน
• รถไฟท่องเที่ยว
  • วิ่งช้ากว่ารถไฟด่วนและรถไฟธรรมดา เพื่อ ชมทิวทัศน์ธรรมชาติ พร้อมบริการ อาหาร ชา และประสบการณ์การเดินทางแบบผ่อนคลาย
  • Iyo Nada Monogatari, Shikoku Mannaka Sennen Monogatari, Tosa Jidai no Yoake Monogatari
  • ต้องชำระ ค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม นอกเหนือจากตั๋วโดยสาร
  • ต้องจองล่วงหน้า

5) เกณฑ์การพิจารณาซื้อ

ตารางด้านล่างสรุป ค่าโดยสารและเวลาเดินทางต่อเที่ยว (ที่นั่งไม่ระบุ รถด่วนพิเศษ) สำหรับการเดินทางระหว่างแต่ละพื้นที่ ควรเปรียบเทียบกับ ระยะเวลาและเส้นทางท่องเที่ยว ของตนเอง เพื่อพิจารณาว่าควรซื้อ ALL SHIKOKU Rail Pass หรือไม่

2. Shikoku Highway Bus Free Pass

พาสสำหรับใช้โดยสารรถบัสด่วนภายในชิโกกุ โดยสามารถเลือกวันใช้งานได้ภายใน หนึ่งเดือนนับจากวันที่ซื้อ ราคาดังนี้

• บัตร 2 วัน: 10,000 เยน
• บัตร 3 วัน: 11,000 เยน
• บัตร 5 วัน: 12,000 เยน

บัตร 2 วันและ 3 วัน ไม่ได้มีความคุ้มค่าด้านราคาแตกต่างจาก ALL SHIKOKU Rail Pass มากนัก แต่ บัตร 5 วันมีราคาถูกกว่าพาสรถไฟถึง 5,000 เยน

หากวางแผนเที่ยวทั่วชิโกกุและพักในแต่ละพื้นที่เป็นเวลานาน พาสรถบัสด่วนมักจะคุ้มค่ากว่าพาสรถไฟ

โดยเฉพาะเส้นทาง มัตสึยามะ - โคจิ หากเดินทางด้วยรถไฟจะใช้เวลาประมาณ 4 ชั่วโมง 15 นาที แต่รถบัสด่วนใช้เวลาประมาณ 2 ชั่วโมง 15 นาที ซึ่ง เร็วกว่าเกือบ 2 ชั่วโมง หากมีแผนเดินทางในเส้นทางนี้ พาสรถบัสด่วนถือว่ามีข้อได้เปรียบอย่างชัดเจน